Fit Test, İngilizce “fit” (uyum) kelimesinden gelir ve uygunluk testi anlamındadır. Bu test, bir solunum koruyucu maskenin kullanıcının yüz yapısına ne kadar uygun olduğunu ölçmek için yapılan bir değerlendirmedir. Uygunluk testi, maskenin yüzle arasında sızdırmaz bir bariyer oluşturup oluşturmadığını değerlendirir. Bu da maskenin gerçek hayatta belirlenen koruma seviyesini sağlayıp sağlamadığını gösterir.
BLS Fit Test; özel prosedürler, ekipmanlar ve protokoller ile maskenin performansını nesnel olarak ölçer ve belgeler.
Maskenin kullanıcı yüzüne temas eden kenarlarının her yönde tam sızdırmazlık oluşturup oluşturmadığını belirler.
Her bireyin yüz yapısı birbirinden farklıdır. Bu nedenle aynı model maske herkese aynı etkide koruma sağlamaz. Fit test ile her kullanıcı için en uygun maske seçilir.
Yanlış uyum hem solunum tehlikesini artırır hem de kullanıcının güven algısını zedeler. Örn:
Tozlu ortamlarda
Kimyasal risk altında
Biyolojik aerosol tehlikelerinde
fit test hayati öneme sahiptir.
✔ Kişi testten önce makyaj, tıraş köpüğü veya yüz kremi kullanmamalıdır.
✔ Sakal/başak gibi yüz kılları varsa doğru maskeyi engelleyebilir.
✔ Uygun boy maskeyi seçmek
✔ Kayışların eşit ve sıkıca ayarlanması
✔ Yanak, burun ve çene temas yüzeyinin düzgün yerleşimi
Aşamalar; duruş, konuşma, baş hareketleri gibi belirli hareketlerle maskenin performansı değerlendirilir.
Kalitatifde duyusal algılama
Kantitatifde ölçüm cihazı verileri
Test başarılıysa kullanıcı için onay verilir
Başarısızsa maskenin yeniden ayarlanması veya farklı model seçimi gerekebilir
✔ Yeni bir maske modeli kullanılacaksa
✔ Kullanıcı yüz yapısı değişmişse
✔ Maske tipi değişmişse
✔ Yıllık veya periyodik İSG denetimi yapılacaksa
✔ Kritik riskli ortamlarda çalışma varsa
fit test tekrar edilmelidir.
✔ Yüz kılları (özellikle sakal) sızdırmazlığı etkiler
✔ Test ortamının partikül düzeyi yeterli olmalıdır
✔ Kullanıcı önceden eğitimli olmalıdır
✔ Maskenin doğru boyda olması gerekir
✔ Standart protokole uygun test uygulanmalıdır
BLS Fit Test, bir solunum maskesinin kullanıcının yüzüne tam uyum sağlayıp sağlamadığını ölçmek için yapılan uygunluk testidir. Maskenin yüz ile arasında hava sızıntısı olup olmadığını değerlendirir.
Çünkü maske ne kadar kaliteli olursa olsun, yüze tam oturmazsa koruma sağlamaz. Fit test:
Gerçek koruma seviyesini doğrular
Solunum risklerini azaltır
Yanlış maske kullanımını önler
Fit test yapılmazsa:
Maske kenarlarından sızıntı olabilir
Zararlı partikül, gaz veya aerosol solunabilir
Kullanıcı kendini güvende hisseder ama gerçekte korunmaz
Bu durum ciddi iş sağlığı riskleri oluşturur.
Fit test genellikle:
Yarım yüz maskeleri
Tam yüz maskeleri
için uygulanır. Tek kullanımlık maskelerde ise modele göre değerlendirme yapılır.
İki ana fit test yöntemi vardır:
Kalitatif Fit Test:
Tat veya koku algısına dayalıdır, subjektiftir.
Kantitatif Fit Test:
Ölçüm cihazı ile yapılır, sayısal ve objektif sonuç verir.
Genellikle:
10–20 dakika arasında tamamlanır
Test türüne, maske ayarına ve tekrar ihtiyacına göre süre değişebilir.
✔ İlk kez maske kullanılmadan önce
✔ Maske modeli veya bedeni değiştiğinde
✔ Yüz yapısı değiştiğinde (kilo, sakal vb.)
✔ Yılda en az bir kez periyodik olarak
Genellikle hayır. Sakal ve yüz kılları:
Maskenin yüze tam oturmasını engeller
Sızdırmazlığı bozar
Bu nedenle fit test öncesi sakalın tıraş edilmesi gerekir.
Test sırasında kullanıcı:
Başını sağa–sola çevirir
Yukarı–aşağı bakar
Konuşur
Normal nefes alıp verir
Bu hareketler maskenin gerçek kullanım koşullarındaki performansını ölçmek içindir.
Maske kayışları yeniden ayarlanır
Farklı beden veya model denenir
Test tekrar edilir
Uygun maske bulunana kadar süreç devam eder.
Birçok iş sağlığı ve güvenliği uygulamasında, özellikle:
Tozlu
Kimyasal
Biyolojik risk içeren
ortamlarda fit test zorunlu veya güçlü şekilde tavsiye edilir.
Evet. Fit test sonucunda:
Kullanıcı adı
Maske modeli ve bedeni
Test tarihi
Sonuç (geçti / kaldı)
gibi bilgiler kayıt altına alınır.
Evet. Doğru fit test:
Maskenin yüzü sıkmamasını
Uzun süre rahat kullanılmasını
Basınç noktalarının azalmasını
sağlar.
✔ Gerçek ve doğrulanmış koruma
✔ Kişiye özel maske seçimi
✔ Risklerin minimize edilmesi
✔ İSG standartlarına uyum