Motorlu Solunum Sistemi Nedir?

Motorlu solunum sistemi, batarya ile çalışan bir fan ünitesi yardımıyla ortam havasını filtreden geçirerek kullanıcıya temizlenmiş hava sağlayan solunum koruyucu sistemdir. Uluslararası kullanımda PAPR (Powered Air-Purifying Respirator) olarak adlandırılan bu ekipmanlar, klasik filtreli maskelere göre solunum sırasında kullanıcının göstermesi gereken eforu azaltmaya yardımcı olur.

Sistem genel olarak motorlu ünite, filtre, batarya, solunum hortumu ve kullanıcıya hava sağlayan başlık, kapüşon, vizör veya maske bileşenlerinden oluşur. Kullanılacak ekipmanın bütün parçalarının birbiriyle uyumlu olması ve üreticinin onayladığı sistem konfigürasyonuna göre kullanılması önemlidir.

Motorlu Solunum Setleri Nerelerde Kullanılır?

Motorlu solunum setleri uzun süre solunum koruması gerektiren endüstriyel uygulamalarda tercih edilir. Metal işleme, kaynak ve taşlama, kimya sanayi, ilaç üretimi, laboratuvarlar, boya ve yüzey işlemleri, dökümhaneler, tozlu üretim alanları ve bakım operasyonları başlıca kullanım alanları arasındadır.

Çalışma ortamında bulunan tehlikenin partikül, gaz, buhar veya bunların kombinasyonu olması kullanılacak filtre sistemini doğrudan etkiler. Bu nedenle motorlu solunum ünitesi seçimi yalnızca cihazın hava debisine veya batarya kapasitesine göre değil, gerçekleştirilecek risk değerlendirmesine göre yapılmalıdır.

PAPR Sistemlerinde TH ve TM Sınıfları

Motorlu solunum sistemlerinde koruma sınıfı kullanılan yüz parçasına ve sistem kombinasyonuna göre değişebilir. Başlık, kapüşon ve benzeri gevşek oturan yüz parçaları kullanılan sistemlerde TH sınıfları; tam yüz veya yarım yüz maskeleriyle kullanılan belirli sistemlerde ise TM sınıflarıyla karşılaşılabilir.

TH2 ve özellikle TH3 sınıfındaki PAPR sistemleri endüstriyel solunum korumasında sık kullanılan seçenekler arasındadır. Ancak yalnızca cihazın üzerinde yer alan TH veya TM ibaresine bakılarak seçim yapılmamalı; motor ünitesi, başlık veya maske ve filtre kombinasyonunun birlikte sahip olduğu onay dikkate alınmalıdır.

P3 ve Kombine Filtreli Motorlu Solunum Sistemleri

P3 partikül filtreleri, ince partikül ve aerosollere karşı kullanılan motorlu solunum sistemi konfigürasyonlarında yaygın olarak tercih edilir. Kaynak dumanı, taşlama ve çeşitli tozlu proseslerde uygulamaya uygun P3 filtreli sistemler değerlendirilebilir.

Gaz veya buhar risklerinin bulunduğu ortamlarda ise kullanılan PAPR ünitesi destekliyorsa A, B, E, K veya ABEK sınıflarını içeren kombine filtre seçenekleri kullanılabilir. Filtre seçimi çalışma ortamındaki kirleticinin türü, konsantrasyonu ve üreticinin belirlediği kullanım sınırları dikkate alınarak yapılmalıdır.

Başlıklı Motorlu Solunum Setlerinin Avantajları

Motorlu Solunum Seti Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

• Çalışma ortamındaki partikül, gaz ve buhar riskleri belirlenmelidir.
• Gerekli TH veya TM koruma sınıfı değerlendirilmelidir.
• Motor ünitesiyle uyumlu filtre tipi seçilmelidir.
• Başlık, kapüşon, vizör veya maske seçimi yapılan işe uygun olmalıdır.
• Batarya çalışma süresi vardiya süresiyle birlikte değerlendirilmelidir.
• Düşük hava akışı, filtre doluluk veya batarya uyarıları gibi güvenlik özellikleri kontrol edilmelidir.
• ATEX sınıflandırılmış alanlarda yalnızca ilgili ortam için onaylanmış ekipman kullanılmalıdır.
• Tüm sistem bileşenlerinin üretici tarafından birbiriyle uyumlu olduğu doğrulanmalıdır.

Motorlu Solunum Sistemi ile Tüplü Solunum Sistemi Arasındaki Fark

Motorlu hava temizleme sistemleri solunabilir ortam havasını uygun filtrelerden geçirerek kullanıcıya iletir. Bu nedenle çevredeki atmosferden bağımsız bir hava kaynağı oluşturmazlar.

Oksijen seviyesinin yetersiz olduğu, bilinmediği veya ortam atmosferinin filtreli solunum cihazlarının kullanımına uygun olmadığı koşullarda PAPR sistemi uygun çözüm değildir. Bu tür çalışma ortamlarında risk değerlendirmesine uygun bağımsız hava beslemeli solunum koruma sistemlerinin kullanılması gerekir.

Motorlu Solunum Seti Fiyatları

Motorlu solunum seti fiyatları; motor ünitesi, kullanılan başlık veya maske, filtre türü, batarya kapasitesi, ATEX özelliği ve set içeriğine göre değişiklik gösterir. Yalnızca motor ünitesi ile komple PAPR setleri arasında önemli fiyat farkları bulunabileceğinden ürün karşılaştırırken set içeriğinin ve uyumlu ekipmanların birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Motorlu Solunum Setleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

PAPR ne demektir?

PAPR, Powered Air-Purifying Respirator ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede motorlu hava temizleme respiratörü veya motorlu solunum sistemi olarak kullanılmaktadır.

Motorlu solunum setlerinde hangi filtre kullanılır?

Filtre türü çalışma ortamındaki kirleticiye göre belirlenir. Partikül risklerinde uygun P sınıfı filtreler, belirli gaz ve buhar risklerinde ise cihazın desteklediği gaz veya kombine filtreler kullanılır.

Motorlu solunum sistemi oksijensiz ortamda kullanılabilir mi?

Hayır. PAPR cihazları ortam havasını filtreleyerek çalışır ve oksijen üretmez. Oksijen seviyesinin yetersiz veya bilinmediği ortamlar için uygun solunum koruma sistemi ayrıca belirlenmelidir.

TH3 ne anlama gelir?

TH3, uygun başlık veya kapüşonla kullanılan motorlu filtreli solunum sistemlerinde karşılaşılan yüksek koruma sınıflarından biridir. Koruma sınıfı motor ünitesi ve yüz parçasının onaylanmış kombinasyonu üzerinden değerlendirilmelidir.

ATEX motorlu solunum seti ne zaman gerekir?

Patlayıcı atmosfer oluşma riski bulunan sınıflandırılmış çalışma alanlarında ekipmanın ilgili ATEX gerekliliklerine uygunluğu kontrol edilmelidir. Standart bir PAPR cihazı yalnızca motorlu olması nedeniyle ATEX kullanımına uygun kabul edilmemelidir.