Doğru kap, doğru etiket, doğru depolama ve doğru acil müdahale ekipmanı; kimyasallarla çalışılan işletmelerde güvenliğin temelidir.
Kimyasallarla çalışılan her işletmede güvenlik sadece kişisel koruyucu donanım kullanmakla sınırlı değildir. Kimyasalın hangi kapta saklandığı, üzerinde doğru etiketin bulunup bulunmadığı, sızıntıya karşı ikincil kontenman kullanılıp kullanılmadığı ve acil durumda çalışanın ne kadar hızlı müdahale alabileceği en az KKD kadar önemlidir.
Bu nedenle kimyasal güvenlik; güvenli kimyasal kaplar, kimyasal sızıntı paleti, kimyasal ve yağ emici ürünler, uygun etiketleme, güvenlik bilgi formu ve acil göz ve vücut duşları ile birlikte düşünülmelidir.
Kimyasal kaplar; solvent, asit, baz, yağ, temizlik kimyasalı, laboratuvar kimyasalı, yanıcı sıvı veya benzeri maddelerin güvenli şekilde taşınması, kullanılması ve depolanması için tercih edilen özel kaplardır. Bu kapların temel amacı kimyasalın çevreye yayılmasını, çalışana temas etmesini, buhar çıkışının kontrolsüz hale gelmesini ve yangın ya da reaksiyon riskini azaltmaktır.
Her kimyasal her kapta saklanmaz. Bazı kimyasallar HDPE plastik kaplarla uyumlu olabilirken, bazı kimyasallar paslanmaz çelik veya cam kap gerektirebilir. Bu nedenle kap seçiminde sadece hacim ve fiyat değil; kimyasal uyumluluk, kapak yapısı, sızdırmazlık, taşıma kolaylığı ve kullanım amacı dikkate alınmalıdır.
Yanıcı, uçucu veya riskli sıvıların daha kontrollü şekilde kullanılması için özel kap çözümleridir.
Bez, parça veya küçük ekipmanların kimyasala kontrollü şekilde batırılması gereken işlemlerde kullanılır.
Kimyasalın bir alandan başka bir alana güvenli taşınmasına ve doz kontrollü kullanımına yardımcı olur.
Kimyasalların orijinal ambalajından çıkarılıp etiketsiz bidonlara, içecek şişelerine, gıda kaplarına veya kimyasal uyumluluğu bilinmeyen kaplara aktarılması ciddi iş kazalarına neden olabilir. Bu hata özellikle üretim sahalarında, bakım atölyelerinde, temizlik alanlarında, laboratuvarlarda ve depolarda sık görülür.
Kimyasal kap seçimi yapılırken yalnızca ürünün litre kapasitesine bakmak yeterli değildir. Kullanılacak kimyasalın türü, sıcaklığı, buharlaşma özelliği, yanıcılığı, aşındırıcılığı ve depolama ortamı birlikte değerlendirilmelidir.
| Seçim Kriteri | Neden Önemli? | Dikkat Edilecek Nokta |
|---|---|---|
| Kimyasal uyumluluk | Kap malzemesi kimyasalla reaksiyona girmemelidir. | GBF ve üretici uyumluluk bilgisi kontrol edilmelidir. |
| Kapak yapısı | Buhar, dökülme ve sızıntı riskini azaltır. | Kapak kapalı, sağlam ve amaca uygun olmalıdır. |
| Etiket alanı | Kimyasalın tanınmasını sağlar. | Ürün adı, piktogram ve uyarılar okunur olmalıdır. |
| Taşıma kolaylığı | Dökülme ve ergonomi riskini azaltır. | Tutma kolu, ağız yapısı ve denge önemlidir. |
| Depolama alanı | Kimyasalın çevre koşullarından etkilenmesini önler. | Güneş, ısı, darbeler ve uyumsuz kimyasallar dikkate alınmalıdır. |
Bu noktada SafeCAN güvenli kap çözümleri, özellikle yanıcı ve uçucu sıvıların kontrollü kullanımında işletmeler için doğru ürün grubuna ulaşmayı kolaylaştırır.
Kimyasal kap üzerinde doğru etiket yoksa, o kimyasal işletme için kontrolsüz risk haline gelir. Ürünün ne olduğu, hangi tehlikeleri taşıdığı, hangi kişisel koruyucu donanımla kullanılacağı ve dökülme durumunda ne yapılacağı bilinmelidir.
Kimyasal etiketlerinde genel olarak şu bilgiler aranmalıdır:
Kimyasal etiketlerde yer alan GHS piktogramları, ürünün taşıdığı temel tehlikeyi görsel olarak anlatır. Alev sembolü yanıcılığı, aşındırıcı sembol asit veya baz kaynaklı cilt ve metal aşındırma riskini, ünlem işareti tahriş edici veya zararlı özellikleri, çevre sembolü ise çevresel tehlikeyi gösterebilir.
Bu işaretler sadece etiket üzerinde bulunmak için değil, depolama planını oluşturmak için de kullanılmalıdır. Örneğin yanıcı kimyasallar ısı ve kıvılcım kaynaklarından uzak tutulmalı, oksitleyiciler yanıcı maddelerle birlikte depolanmamalı, asit ve bazlar kontrolsüz şekilde yan yana bırakılmamalıdır.
Kimyasal depolamada en önemli konulardan biri uyumsuz kimyasalların ayrılmasıdır. Yanlış depolama, normal şartlarda güvenli görünen iki kimyasalın birlikte tehlikeli reaksiyon oluşturmasına neden olabilir.
| Kimyasal Grup | Depolama Önerisi | Risk |
|---|---|---|
| Yanıcı kimyasallar | Isı, alev ve kıvılcım kaynaklarından uzak tutulmalıdır. | Yangın ve parlama riski |
| Asitler | Bazlardan ve uyumsuz kimyasallardan ayrı depolanmalıdır. | Aşındırma ve reaksiyon riski |
| Bazlar | Asitlerden ayrı, uygun kaplarda saklanmalıdır. | Cilt, göz ve yüzey aşındırma riski |
| Oksitleyiciler | Yanıcı ve organik maddelerden uzak tutulmalıdır. | Yangını şiddetlendirme riski |
| Toksik kimyasallar | Yetkisiz erişime kapalı, etiketli ve kontrollü alanda saklanmalıdır. | Zehirlenme ve maruziyet riski |
Kimyasal depolamada kap ne kadar kaliteli olursa olsun, sızıntı ve dökülme ihtimali tamamen yok sayılamaz. Varil, bidon, IBC tank veya küçük ambalajlı kimyasalların altında ikincil kontenman sistemi bulunması, olası sızıntının zemine, rafa, gider kanalına veya çevreye yayılmasını önlemeye yardımcı olur.
Kimyasal sızıntı paleti ürünleri, kimyasal depolama alanlarında en pratik güvenlik çözümlerinden biridir. Bu ürünler özellikle üretim tesisleri, bakım alanları, boya ve solvent depoları, laboratuvarlar, atölyeler, temizlik kimyasalı depoları ve çevre güvenliği hassas olan işletmelerde tercih edilir.
Tekli veya çoklu varil depolama alanlarında sızıntıyı toplamak için kullanılır.
IBC tankların altında geniş hacimli ikincil kontenman sağlar.
Kimyasal transferi ve sızıntı kontrolü gereken alanlarda düzen sağlar.
Kimyasal dökülmelerde hızlı müdahale, hem çalışan güvenliği hem de çevre güvenliği açısından kritik öneme sahiptir. Dökülen sıvının yayılmasını önlemek, zemindeki kayma riskini azaltmak ve atığın kontrollü şekilde toplanmasını sağlamak için uygun emici ürünler kullanılmalıdır.
Kimyasal ve yağ emici ürünler; ped, rulo, sosis, bariyer, yastık ve dökülme kiti gibi farklı formlarda olabilir. Hangi ürünün seçileceği dökülen sıvının türüne, miktarına ve bulunduğu alana göre değişir.
| Emici Ürün | Kullanım Amacı | Uygun Alan |
|---|---|---|
| Emici ped | Küçük ve orta ölçekli dökülmeleri emmek | Tezgah, zemin, makine çevresi |
| Emici rulo | Geniş yüzeylerde sıvıyı kontrol altına almak | Depo, üretim hattı, geçiş alanı |
| Emici sosis | Dökülmenin yayılmasını çevrelemek | Kapı önü, gider çevresi, makine altı |
| Dökülme kiti | Acil müdahale seti olarak hazır bulundurmak | Kimyasal depo, laboratuvar, saha |
Kimyasal sıçrama riski olan alanlarda acil müdahale ekipmanlarının ulaşılabilir olması hayati önem taşır. Asit, baz, solvent, temizlik kimyasalları, laboratuvar kimyasalları veya aşındırıcı maddelerle çalışılan işletmelerde göz ve vücut duşu ihtiyacı mutlaka değerlendirilmelidir.
Acil göz ve vücut duşları, kimyasal sıçrama durumunda çalışanın hızlı şekilde yıkanmasına yardımcı olur. Gözle sınırlı risklerde ise göz duşu solüsyonu veya taşınabilir göz yıkama çözümleri destekleyici ürün olarak kullanılabilir.
Özellikle kimyasal üretim, laboratuvar, boya, galvaniz, metal yüzey işlem, temizlik kimyasalı kullanımı, akü, arıtma, bakım-onarım ve endüstriyel tesislerde göz duşu istasyonu iş güvenliği planının önemli parçasıdır. Bu alanda ISTEC göz ve vücut duşları ve Lacont kimyasal güvenlik ürünleri işletmelerin farklı ihtiyaçlarına göre değerlendirilebilir.
Güvenli bir kimyasal depolama alanı, ürünlerin rastgele raflara dizildiği bir alan değildir. Her kimyasalın yeri, etiketi, sızıntı önlemi, erişim yetkisi ve acil durum planı belirli olmalıdır.
Bir işletmede sadece kimyasal kap almak tek başına yeterli olmayabilir. Kimyasalın depolandığı alan, dökülme senaryosu, çalışan teması ve acil müdahale süreci birlikte ele alınmalıdır. Bu yüzden kimyasal güvenlik ürünleri bir sistem olarak düşünülmelidir.
Kimyasal depolama alanınızın güvenliğini değerlendirmek için aşağıdaki kontrol listesini kullanabilirsiniz:
Kimyasal güvenlikte kazaların önemli bir kısmı basit görünen ama etkisi büyük olan hatalardan kaynaklanır. Aşağıdaki hatalar işletmelerde mutlaka kontrol edilmelidir:
Kimyasal maddelerle çalışılan işletmelerde işverenin temel sorumluluğu, çalışanların kimyasal risklere maruziyetini önlemek veya kabul edilebilir seviyeye düşürmektir. Bu kapsamda kimyasalların sınıflandırılması, etiketlenmesi, ambalajlanması, güvenlik bilgi formlarının erişilebilir olması, uygun depolama yapılması ve acil durum önlemlerinin planlanması gerekir.
SEA yönetmeliği, GHS piktogramları, GBF/SDS bilgileri, ADR kapsamında taşıma süreçleri, yangın güvenliği ve iş sağlığı güvenliği mevzuatı bu konunun farklı parçalarını oluşturur. İşletmeler, ürün seçiminden önce her zaman kendi risk analizini, kimyasal envanterini ve Güvenlik Bilgi Formlarını esas almalıdır.
Propazar olarak kimyasallarla çalışan işletmeler için güvenli kaplar, banma kapları, sızıntı paletleri, kimyasal emiciler, dökülme kitleri, göz duşları, vücut duşları ve göz duşu solüsyonları gibi birçok iş güvenliği ürününü bir arada sunuyoruz.
Depolama alanınızda kimyasal kap, sızıntı paleti, emici ürün veya acil duş ihtiyacınız varsa aşağıdaki ürün gruplarını inceleyebilir, işletmenizin risk yapısına uygun çözümleri değerlendirebilirsiniz.
Doğru kap, doğru depolama, doğru sızıntı önlemi ve doğru acil müdahale ekipmanı için Propazar ürün gruplarını inceleyin.