Lanyard Şok Emici Nedir?

Lanyard şok emici, düşüş durdurma sistemi devreye girdiğinde oluşan enerjiyi kontrollü şekilde absorbe etmek amacıyla tasarlanan kişisel koruyucu donanım bileşenidir.

Birçok tekstil enerji emicide düşüş sırasında özel dokuma kontrollü şekilde açılarak düşüş enerjisinin bir bölümü sönümlenir. Bu nedenle düşüş sonrasında açılmış bir enerji emici normal kullanımına devam ettirilmemelidir.

EN 355 Şok Emici Ne Demektir?

EN 355, yüksekten düşmeye karşı kişisel koruyucu sistemlerde kullanılan enerji emicilere yönelik temel standarttır.

Düşüş durdurma amacıyla kullanılacak şok emici veya şok emicili lanyardın yalnızca “enerji absorplayıcı” olarak adlandırılması yeterli değildir. Ürünün gerçek sertifikasyonu, izin verilen sistem uzunluğu ve kullanıcı şartları kontrol edilmelidir.

Şok Emici Nasıl Çalışır?

Düşüş meydana geldiğinde enerji emici içerisindeki özel yapı kontrollü olarak açılarak kullanıcının durdurulma mesafesini artırır ve ani darbe etkisinin sınırlandırılmasına yardımcı olur.

Bu açılma aynı zamanda düşüş sırasında sistemin toplam uzunluğunu artırır. Bu nedenle şok emicili sistem kullanılmadan önce kullanıcının altında yeterli düşüş açıklığının bulunması gerekir.

Enerji Emici ile Lanyard Aynı mıdır?

Bazı ürünlerde bu iki bileşen ayrı, bazılarında ise fabrikada birleştirilmiş tek bir şok emicili lanyard sistemi şeklinde sunulur.

EN 354 ile EN 355 Arasındaki Fark

EN 354 lanyardlara, EN 355 ise enerji emicilere yöneliktir.

Standart bir EN 354 bağlantı lanyardında enerji emici bulunması zorunlu değildir. Serbest düşüşün mümkün olduğu bir sistemde yalnızca standart bağlantı lanyardına güvenilmemeli; çalışma yöntemine uygun düşüş durdurma sistemi kurulmalıdır.

EN 358 Konumlandırma Lanyardı ile Şok Emicili Lanyard Arasındaki Fark

Çalışma konumlandırma lanyardı kullanıcının belirli bir çalışma pozisyonunda desteklenmesine yönelik ayarlanabilir sistemdir.

Şok emicili düşüş durdurma lanyardının amacı ise serbest düşüş gerçekleştiğinde enerjiyi yönetmektir. Konumlandırma ve düşüş durdurma fonksiyonları birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Tek Kollu Şok Emicili Lanyard

Tek kollu enerji emicili lanyard, kullanıcının belirli bir ankraj noktasına bağlantısını sürdürdüğü çalışma yöntemlerinde kullanılabilir.

Ara ankrajların sık geçilmesi gereken uygulamalarda tek kolun bağlantısının kesilmesi kullanıcıyı korumasız bırakabileceğinden çalışma yöntemine göre çift kollu sistem gerekebilir.

Çift Kollu Şok Emicili Lanyard

Çift kollu şok emicili lanyard, iki ayrı bağlantı kolu sayesinde kullanıcının ara ankraj veya yapı elemanları arasında ilerlerken bağlantısını devam ettirmesine yardımcı olur.

Bir bağlantı kolu yeni noktaya bağlanmadan diğerinin çıkarılmaması prensibiyle sürekli bağlantı sağlanabilir. Kesin kullanım yöntemi ürünün ve çalışma sisteminin talimatlarına göre belirlenmelidir.

Y Tipi Şok Emicili Lanyard Nedir?

Y tipi lanyard, ortak bir enerji emiciye bağlı iki bağlantı koluna sahip düşüş durdurma lanyardıdır.

Kule, iskele ve metal konstrüksiyonlarda ara bağlantı noktalarının geçilmesi gereken uygulamalarda kullanılabilir. Kullanılmayan kolun nereye bağlanabileceği üretici talimatına göre belirlenmelidir.

Büyük Kancalı Şok Emicili Lanyard

Şok emicili lanyardların ankraj tarafında iskele veya geniş metal konstrüksiyonlara bağlantı amacıyla geniş ağızlı kancalar bulunabilir.

Kanca bu sistemde bağlantı elemanıdır; enerji emici ise düşüş kuvvetini yönetir. Büyük kancalı olması ürünün enerji emici özelliğini tek başına belirlemez.

Halatlı Şok Emicili Lanyard

Bazı şok emicili lanyardlarda bağlantı kolları uygun profesyonel halattan üretilir.

Halatın aşınma durumu, düğüm veya uygunsuz sonlandırma bulunup bulunmadığı, enerji emicinin durumu ve bağlantı elemanları birlikte kontrol edilmelidir.

Perlon Şeritli Şok Emicili Lanyard

Tekstil şerit veya webbing kollara sahip şok emicili lanyardlar düşük hacimli bağlantı sistemi sağlayabilir.

Şerit üzerinde kesik, yanık, kimyasal hasar veya dikiş bozulması bulunması güvenliği etkileyebilir. Tekstil yüzeyleri her kullanımdan önce dikkatle kontrol edilmelidir.

Elastik Kollu Şok Emicili Lanyard

Bazı çift kollu lanyardlarda bağlantı kolları kullanılmadığında kısalarak ekipmanın kullanıcı çevresinde daha az sarkmasını sağlayan elastik yapıda üretilebilir.

Elastik yapı çalışma ergonomisini destekleyebilir ancak ürünün toplam uzamış uzunluğu düşüş açıklığı hesabında dikkate alınmalıdır.

Şok Emici Sistem Uzunluğu Neden Önemlidir?

Düşüş durdurma sisteminde lanyard, enerji emici ve bağlantı elemanlarının toplam uzunluğu düşüş mesafesini doğrudan etkiler.

EN 355 sistemlerinde izin verilen maksimum toplam uzunluk ürünün teknik talimatına göre kontrol edilmelidir. Sisteme rastgele uzatma, ek lanyard veya gereksiz bağlantı elemanı eklenmesi güvenliği olumsuz etkileyebilir.

Şok Emiciye Ek Lanyard Takılır mı?

Yalnızca üreticinin izin verdiği sistem kombinasyonları kullanılmalıdır.

Enerji emici ile lanyard arasına veya sistemin başka bir noktasına ilave bağlantı eklemek toplam uzunluğu artırabilir ve düşüş performansını değiştirebilir. Hazır sistemler kullanıcı tarafından rastgele uzatılmamalıdır.

Şok Emici Kaç kN'de Çalışır?

Enerji emicinin görevi düşüş sırasında kullanıcıya aktarılan kuvveti standartta belirtilen sınırlar içerisinde tutmaya yardımcı olmaktır.

Ancak ürün seçimi yalnızca tek bir kN değerine göre yapılmamalıdır. Kullanıcı ağırlığı, düşüş mesafesi, sistem uzunluğu ve ürünün sertifikalı kullanım koşulları birlikte değerlendirilmelidir.

Kullanıcı Ağırlığı Neden Önemlidir?

Enerji emiciler belirli kullanıcı ağırlığı aralıkları için tasarlanabilir. Farklı modellerin izin verdiği minimum ve maksimum toplam kullanıcı ağırlıkları aynı olmayabilir.

Kullanıcının vücut ağırlığı ile taşıdığı ekipmanların toplamı üreticinin belirttiği sınırların içerisinde olmalıdır. Özellikle 100 kg üzerindeki kullanıcılar için ürünün gerçek teknik kapasitesi mutlaka kontrol edilmelidir.

Düşüş Faktörü Neden Önemlidir?

Ankraj noktasının kullanıcının vücuduna göre konumu serbest düşüş mesafesini etkileyebilir. Bağlantı aşağı seviyeye indikçe olası düşüş mesafesi ve sistem üzerindeki enerji artabilir.

Bu nedenle mümkün olduğunda ankrajın uygun yüksekliğe yerleştirilmesi ve ürünün izin verdiği düşüş senaryosunda kullanılması gerekir.

Düşüş Açıklığı Nedir?

Düşüş açıklığı, düşüş sırasında kullanıcının zemine, yapıya veya başka bir engele çarpmadan sistem tarafından durdurulabilmesi için altında bulunması gereken boşluktur.

Bu hesapta lanyard uzunluğu, enerji emicinin açılma mesafesi, bağlantı elemanları, kullanıcının boyu ve gerekli güvenlik payı dikkate alınabilir. Kesin değer kullanılan ürünün teknik verilerine göre hesaplanmalıdır.

Kısa Düşüş Açıklığında Şok Emici Kullanımı

Çalışanın altında sınırlı boşluk bulunan alanlarda standart uzun bir şok emicili lanyard sistemi uygun olmayabilir.

Bu tür çalışma alanlarında daha kısa sistemler veya çalışma koşuluna uygun farklı düşüş durdurma teknolojileri değerlendirilebilir. Ürün seçimi yalnızca lanyard uzunluğuna göre yapılmamalıdır.

Yatay Yaşam Hattında Şok Emicili Lanyard

Üreticinin izin verdiği modeller yatay yaşam hattı üzerinde ilerleme ve ara ankraj noktalarını geçme uygulamalarında kullanılabilir.

Lanyardın uygunluğu kadar yaşam hattının tipi, ankraj sistemi, kullanıcının düşüş yönü ve gerekli açıklık da değerlendirilmelidir.

Keskin Kenar Üzerinde Şok Emicili Lanyard Kullanılır mı?

Bütün şok emicili lanyardların keskin kenar kullanımı için uygun olduğu varsayılmamalıdır.

Kenar üzerinden düşüş ihtimali bulunan uygulamalarda ürünün üretici tarafından ilgili kenar kullanımı için test edilmiş ve onaylanmış olması gerekir. Lanyard kolunun keskin yüzeye temas etmesi ayrı bir risk oluşturabilir.

Tie-Back Lanyard Nedir?

Bazı özel şok emicili lanyardlar geniş yapı elemanının çevresinden geçirilerek kendi üzerindeki özel bağlantı noktasına bağlanabilen tie-back sistemiyle tasarlanabilir.

Standart lanyardın rastgele yapı çevresine sarılarak kendi üzerine bağlanması doğru değildir. Tie-back kullanımı yalnızca ürün açıkça bu amaçla tasarlanmışsa uygulanmalıdır.

Şok Emici Emniyet Kemerinin Neresine Bağlanır?

Düşüş durdurma lanyardı uygun EN 361 tam vücut emniyet kemerindeki üreticinin belirttiği düşüş durdurma bağlantı noktasına bağlanmalıdır.

Yan EN 358 çalışma konumlandırma halkaları veya ekipman taşıma noktaları otomatik olarak düşüş durdurma lanyardının bağlantı noktası değildir.

Kullanılmayan Lanyard Kolu Nereye Bağlanır?

Çift kollu sistemlerde kullanılmayan kolun nereye park edilebileceği kemer ve lanyard üreticisinin talimatına göre belirlenmelidir.

Enerji emicinin doğru açılmasını engelleyebilecek veya sistemi bypass edebilecek yanlış bağlantılardan kaçınılmalıdır.

Şok Emicili Lanyard Nerelerde Kullanılır?

• İskele çalışmalarında
• Çelik konstrüksiyonlarda
• Kule çalışmalarında
• Enerji ve telekom uygulamalarında
• Yatay yaşam hattı üzerinde uygun sistemlerde
• Ara ankraj geçişi gereken uygulamalarda
• Fabrika bakım ve montaj çalışmalarında
• Serbest düşüş ihtimali bulunan uygun düşüş durdurma sistemlerinde
• Üreticinin izin verdiği diğer profesyonel yüksekte çalışma uygulamalarında

Şok Emici Kullanımdan Önce Nasıl Kontrol Edilir?

• Enerji emicinin koruyucu kılıfı kontrol edilmelidir.
• Enerji emici dokumada açılma veya yırtılma bulunmamalıdır.
• Düşüş göstergesi varsa durumu kontrol edilmelidir.
• Lanyard halatı veya tekstil şeritlerinde kesik bulunmamalıdır.
• Dikişlerde açılma veya deformasyon bulunmamalıdır.
• Yanık ve kimyasal hasar belirtileri kontrol edilmelidir.
• Karabina ve kancaların kapakları doğru çalışmalıdır.
• Kilitleme mekanizmaları kontrol edilmelidir.
• Ürün etiketi ve izlenebilirlik bilgileri okunabilir olmalıdır.
• Üreticinin belirttiği kullanım dışı bırakma kriterleri uygulanmalıdır.

Düşüşte Açılmış Şok Emici Tekrar Kullanılır mı?

Hayır. Düşüşü durdurmuş ve enerji emici bölümü açılmış bir ürün normal kullanıma geri verilmemelidir.

Düşüş sistemindeki emniyet kemeri, lanyard, karabinalar ve diğer bileşenler de olay sonrasında üretici talimatlarına göre kullanım dışına alınarak yetkin kişi tarafından değerlendirilmelidir.

Şok Emici Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

• EN 355 uygunluğu kontrol edilmelidir.
• Tek kollu veya çift kollu sistem çalışma şekline göre seçilmelidir.
• Standart EN 354 lanyard ile karıştırılmamalıdır.
• EN 358 işe konumlanma lanyardıyla karıştırılmamalıdır.
• Ürünün toplam sistem uzunluğu kontrol edilmelidir.
• Kullanıcının izin verilen ağırlık aralığında olduğu doğrulanmalıdır.
• Gerekli düşüş açıklığı hesaplanmalıdır.
• Ankraj seviyesi ve olası düşüş mesafesi değerlendirilmelidir.
• Kanca veya karabinaların bağlantı noktalarına uygunluğu kontrol edilmelidir.
• Kenar üzerinden düşüş riski varsa ürünün buna uygunluğu doğrulanmalıdır.
• Tie-back gerekiyorsa yalnızca bu amaçla tasarlanmış ürün kullanılmalıdır.
• Paraşüt tipi kemerde doğru EN 361 bağlantı noktası kullanılmalıdır.
• Olası düşüş sonrası personelin kurtarılması işe başlamadan önce planlanmalıdır.

Lanyard Şok Emici Fiyatları

Lanyard şok emici fiyatları; tek veya çift kollu yapı, enerji emici teknolojisi, halat veya tekstil bağlantı kolları, elastik yapı, kanca ve karabina seçenekleri, kullanıcı ağırlık aralığı, kenar kullanım performansı, EN 355 uygunluğu ve marka gibi özelliklere göre değişebilir. Ürün seçiminde fiyat yerine çalışma şekli, düşüş açıklığı ve sistemin diğer bileşenleriyle uyumluluk öncelikli olmalıdır.

Lanyard Şok Emicileri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Şok emici hangi standartta olmalıdır?

Düşüş durdurma sistemlerinde kullanılan enerji emiciler için EN 355 temel standarttır.

EN 354 ile EN 355 aynı mıdır?

Hayır. EN 354 lanyardlara, EN 355 enerji emicilere yöneliktir.

Her lanyard şok emicili midir?

Hayır. Standart bağlantı lanyardlarında enerji emici bulunmayabilir. Ürünün gerçek EN 355 özelliği kontrol edilmelidir.

Çift kollu lanyard ne işe yarar?

Ara bağlantı noktaları arasında ilerlerken kullanıcının bir koldan diğerine geçerek sürekli bağlantısını korumasına yardımcı olur.

Şok emici açıldıktan sonra tekrar kullanılır mı?

Hayır. Bir düşüşte açılmış enerji emici normal kullanıma geri verilmemelidir.

Şok emicili lanyard için düşüş açıklığı önemli midir?

Evet. Enerji emicinin açılması sistemin düşüş sırasında uzamasına neden olur. Kullanıcının altında yeterli boşluk bulunması gerekir.