3194 sayılı İmar Kanunu’nda yapılan değişikliklerle yangın güvenliği artık daha sistematik, raporlanabilir ve denetlenebilir bir yapıya kavuşuyor. Yeni düzenleme; yapı sahipleri, belediyeler, itfaiye teşkilatları, işletmeler, tesis yöneticileri ve yangın güvenlik uzmanları için önemli sorumluluklar getiriyor.
7579 sayılı Kanun, yapı güvenliği ve yangın güvenliği süreçlerinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirilebilir. Çünkü yeni düzenleme yalnızca yeni yapılan binaları değil, kullanıma yönelik belgeye sahip mevcut yapıları da yangın güvenliği açısından daha düzenli kontrol edilebilir hale getiriyor.
Bu değişiklikle birlikte yangın güvenliği, yalnızca ruhsat veya ilk açılış aşamasında bakılan bir konu olmaktan çıkarak, yapının kullanım süreci boyunca takip edilmesi gereken sürekli bir güvenlik başlığı haline geliyor.
Yangın güvenliği artık belirli dönemlerde kontrol edilmesi gereken bir yapı güvenliği konusu haline geliyor.
Kontrollerin sonucunda yapının yangın güvenliği durumunu gösteren resmi rapor süreci öne çıkıyor.
Eğitim ve sınav süreçlerinden geçen yetkilendirilmiş uzmanların rolü daha görünür hale geliyor.
Yeni düzenlemeyle 3194 sayılı İmar Kanunu’nun farklı maddelerinde yangın güvenliğiyle ilgili önemli eklemeler yapıldı. Bu eklemeler; kontrolün kim tarafından yapılacağı, eksikliklerin nasıl giderileceği, raporun nasıl alınacağı ve yetkili uzmanların görev çerçevesi gibi konuları kapsıyor.
Kullanıma yönelik belgeye sahip yapılarda, yapı sahibinin süresi içinde başvurusu üzerine yangın güvenliğine yönelik periyodik kontroller yapılacak. Bu kontroller belediyelerin ilgili itfaiye teşkilatı tarafından veya itfaiyenin gerekli gördüğü durumlarda yetkilendirilmiş yangın güvenlik uzmanları tarafından gerçekleştirilebilecek.
Bu noktada en kritik konu şudur: Yangın güvenliği artık yalnızca “yangın tüpü var mı?” sorusuyla sınırlı değildir. Yapının yangın algılama, alarm, kaçış yolları, acil yönlendirme, duman tahliye, yangın söndürme sistemleri ve genel yangından korunma altyapısı birlikte değerlendirilmelidir.
Periyodik kontrollerde yangın güvenliği açısından eksiklik tespit edilirse, bu eksikliklerin ilgili idare tarafından verilen süre içinde giderilmesi gerekir. Bu süre altı aydan fazla olamaz.
Eğer eksiklik esaslı tadilat gerektiriyorsa, ilgili idareden ruhsat veya izin alınması gerekir. Bu durumda verilen süre, ruhsat veya izin tarihinden itibaren işlemeye başlar.
3194 sayılı Kanun’un 42. maddesinde yapılan değişikliklerle yangın güvenliği uzmanı da sorumluluk sistemi içinde daha belirgin hale geliyor. Ayrıca “afet” kavramının yanına “yangın” ifadesinin eklenmesi, yangın güvenliği eksikliklerinin idari süreçlerde daha güçlü şekilde ele alınacağını gösteriyor.
Bu düzenleme, yangın güvenliği eksikliklerinin artık yalnızca teknik bir eksik değil, yapı güvenliği ve kullanım güvenliği açısından idari sonuç doğurabilecek bir konu olduğunu ortaya koyuyor.
Yangın güvenliğine yönelik periyodik kontrollerin kapsamı, kontrole tabi yapılar, kontrol süreleri, alınacak ücretler, yangın güvenlik uzmanlarının nitelikleri, görev ve sorumlulukları gibi detayların usul ve esaslarla belirlenmesi öngörülüyor.
Bu nedenle uygulamanın tam çerçevesi, ikincil mevzuat ve Bakanlık tarafından yapılacak düzenlemelerle daha net hale gelecektir.
Yangın güvenlik raporu, bir yapının yangın güvenliği açısından mevcut durumunu ortaya koyan teknik değerlendirme belgesidir. Bu rapor; yangın risklerinin, mevcut önlemlerin, eksikliklerin ve alınması gereken tedbirlerin kayıt altına alınmasını sağlar.
Yeni düzenleme yalnızca inşaat firmalarını değil, mevcut yapıların sahiplerini ve yöneticilerini de yakından ilgilendiriyor. Özellikle insan yoğunluğu yüksek, ticari faaliyet yürütülen veya yangın riski yüksek alanlarda bu kontroller daha kritik hale gelecektir.
Mevzuatın uygulama detayları netleştikçe kontrol süreçleri daha belirgin hale gelecektir. Ancak işletmelerin şimdiden yangın güvenliği altyapısını gözden geçirmesi büyük avantaj sağlar. Çünkü eksikliklerin son anda giderilmesi hem maliyetli hem de operasyon açısından zorlayıcı olabilir.
Yangın güvenliği raporu almak önemli bir adımdır; ancak güvenliğin sahada gerçekten sağlanabilmesi için doğru ekipmanların seçilmesi, doğru noktalara yerleştirilmesi, periyodik bakımının yapılması ve personelin bu ekipmanları kullanmayı bilmesi gerekir.
Özellikle endüstriyel tesislerde yangın güvenliği; yangın söndürme cihazları, acil durum ekipmanları, yönlendirme levhaları, exproof aydınlatmalar, elektrik güvenliği ürünleri, kişisel koruyucu donanımlar ve acil tahliye planlarıyla birlikte ele alınmalıdır.
Yangın güvenliği ve iş güvenliği ekipmanlarını değerlendirirken aşağıdaki ürün grupları işletmeler için kritik öneme sahiptir:
Yeni düzenleme ile yangın güvenlik uzmanı kavramı, yapıların yangın güvenliği süreçlerinde daha merkezi bir noktaya taşınıyor. Yetkilendirilmiş uzmanların, yangından korunma önlemleri ve yangın söndürme sistemleri konusunda eğitim ve sınav süreçlerinden geçmesi bekleniyor.
Bu durum, yangın güvenliği değerlendirmelerinin daha standart, daha teknik ve daha izlenebilir yapılmasına katkı sağlar. İşletmeler açısından ise doğru uzmanla çalışmak, eksiklikleri erken tespit etmek ve idari yaptırımlarla karşılaşmadan önce gerekli iyileştirmeleri yapmak anlamına gelir.
Bu yazı bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Uygulama detayları; Bakanlık tarafından yayımlanacak ikincil düzenlemeler, belediye uygulamaları ve ilgili idarelerin süreçleriyle netleşecektir. İşletmelerin kendi yapı türüne ve faaliyet alanına göre uzman görüşü alması önerilir.
7579 sayılı Kanun ile yangın güvenliği, yapıların kullanım sürecinde daha düzenli takip edilen bir başlık haline geliyor. Periyodik kontroller, yangın güvenlik raporu, eksikliklerin belirli süre içinde giderilmesi ve yangın güvenlik uzmanlarının sisteme dahil edilmesi; daha güvenli binalar ve daha bilinçli işletmeler için önemli bir adımdır.
İşletmeler için en doğru yaklaşım, mevzuat tam olarak uygulanmaya başlamadan önce mevcut yangın güvenliği altyapısını kontrol etmek, eksikleri belirlemek ve gerekli ekipman yatırımlarını planlamaktır. Yangın güvenliği ertelenebilecek bir konu değil; can güvenliği, mal güvenliği ve işletme sürekliliği açısından kritik bir zorunluluktur.
İşletmenizde yangın güvenliği ekipmanlarını, acil durum ürünlerini, yönlendirme levhalarını ve iş güvenliği malzemelerini gözden geçirerek mevzuata uyum sürecine güçlü bir başlangıç yapabilirsiniz.
Kullanıma yönelik belgeye sahip yapılarda yangın güvenliğine yönelik periyodik kontrol ve yangın güvenlik raporu sürecini öne çıkarıyor.
Kontroller belediyelerin ilgili itfaiye teşkilatı tarafından veya gerekli durumlarda yetkilendirilmiş yangın güvenlik uzmanları tarafından yapılabilecek.
Eksikliklerin ilgili idare tarafından verilen süre içinde giderilmesi ve geçerli yangın güvenlik raporu alınması gerekecek. Bu süre altı aydan fazla olamayacak.
Yangından korunma önlemleri ve yangın söndürme sistemleri konusunda yetkili kurumlarca verilen eğitim ve sınav süreçlerinden geçerek yetkilendirilen kişidir.
Yangın söndürme ekipmanlarını, acil çıkışları, yönlendirme levhalarını, alarm sistemlerini, elektrik risklerini ve personel eğitimlerini gözden geçirerek eksikliklerini önceden planlamalıdır.