ESKİŞEHİR | Elazığ | Hatay | Zonguldak | Konya | Giresun | İstanbul | Yozgat | Kayseri ve Diğer Tüm İller ...
TR − TL
English
Hesabım
Sepetim
Türkiye, Akdeniz iklim kuşağında yer aldığı için özellikle yaz aylarında orman yangını riski yüksek ülkelerden biridir. Sıcaklık, düşük nem, kuru otlar, rüzgâr ve insan ihmali bir araya geldiğinde küçük bir kıvılcım bile kısa sürede büyük bir afete dönüşebilir.
Resmî çevresel göstergelere göre 2024 yılında Türkiye’de 3.408 adet orman yangını çıkmış ve 26.101 hektar orman alanı zarar görmüştür. Aynı değerlendirmede, orman yangınlarının büyük çoğunluğunun insan kaynaklı olduğu; önemli bir bölümünün ise ihmal, dikkatsizlik veya nedeni belirlenemeyen sebeplerden çıktığı belirtilmektedir. İtfaiyeci ekipmanları ve yangınla mücadele malzemeleri bu noktada profesyonel müdahalenin vazgeçilmez parçalarıdır.
Ormanlık alanlarda yakılan ateş tamamen söndürülmeden bırakıldığında, közler saatler sonra bile yeniden alevlenebilir. Özellikle rüzgârlı havalarda küçük bir kor parçası kuru otlara sıçrayarak yangını başlatabilir.
Sönmemiş sigara izmariti, yol kenarına veya orman zeminine atıldığında kuru yaprak, çam iğnesi ve otları tutuşturabilir. Yaz aylarında zemin nemi düşük olduğu için risk çok daha yüksektir.
Cam şişe ve kırık cam parçaları ormanda bırakılmamalıdır. Cam atıklar hem doğaya zarar verir hem de güneş ışığı, kuru ot ve yüksek sıcaklıkla birleştiğinde yangın riskini artıran tehlikeli atıklardır.
Plastik, kağıt, ambalaj, peçete, karton ve yanıcı atıklar ormanlık bölgelerde yangın yükünü artırır. Çöplerin rastgele bırakılması hem ekosisteme hem de yangın güvenliğine ciddi zarar verir.
Orman bitişiğindeki tarla, bağ, bahçe ve kırsal alanlarda kontrolsüz anız yakılması yangınların en tehlikeli nedenlerinden biridir. Rüzgâr yön değiştirdiğinde ateş kısa sürede ormana ulaşabilir.
Elektrik hatları, trafolar, araç egzozları, tarım makineleri ve kıvılcım çıkaran ekipmanlar da yangın başlatabilir. Bu nedenle orman çevresindeki teknik altyapının bakımı büyük önem taşır.
Orman yangını görüldüğünde ilk yapılması gereken şey panik yapmadan 112 Acil Çağrı Merkezi aranarak ihbarda bulunmaktır. Mümkünse yangının tam konumu, görülen dumanın yönü, alevin büyüklüğü, yakın yerleşim yeri ve ulaşım bilgisi net şekilde aktarılmalıdır.
Yangın çok küçük ve başlangıç aşamasındaysa, kişinin kendi can güvenliğini riske atmadan çevredeki imkanlarla ilk müdahale yapması mümkün olabilir. Ancak yangın büyümüşse, rüzgârla yayılıyorsa, duman yoğunlaşmışsa veya alevler ağaçlara ulaşmışsa kesinlikle profesyonel ekipler beklenmelidir.
Orman yangını, normal bir açık alan yangını gibi düşünülmemelidir. Rüzgâr, eğim, sıcaklık, kuru bitki örtüsü ve duman yönü yangının davranışını saniyeler içinde değiştirebilir. Bu nedenle eğitimsiz kişilerin yangına kontrolsüz şekilde müdahale etmesi büyük risk taşır.
Orman yangınlarında en büyük risklerden biri dumandır. Duman; karbonmonoksit, is, sıcak gazlar ve partiküller içerir. Koruyucu solunum ekipmanı olmadan duman hattına girmek hayati tehlike oluşturabilir.
Rüzgâr bir anda yön değiştirebilir. Güvenli görünen alan birkaç dakika içinde alev hattının içinde kalabilir.
Sivil araçların yangın bölgesine girmesi, itfaiye ve orman ekiplerinin ulaşımını geciktirebilir. Bu gecikme yangının büyümesine neden olabilir.
Yangının türü, yönü ve yakıt yapısı bilinmeden yapılan müdahale etkisiz kalabilir. Hatta alevin farklı noktalara sıçramasına sebep olabilir.
Profesyonel yangın müdahalesinde kullanılan ekipmanlar yalnızca alevi söndürmek için değil, aynı zamanda müdahale eden personelin hayatta kalmasını sağlamak için tasarlanır. Bu nedenle yangınla mücadelede kişisel koruyucu donanımlar, solunum koruması, haberleşme ve özel söndürme ekipmanları birlikte değerlendirilmelidir.
Profesyonel müdahalede kullanılan ürünleri incelemek için itfaiyeci ekipmanları ve malzemeleri kategorisini ziyaret edebilirsiniz.
Orman yangınlarında saniyeler önemlidir. Erken ihbar, doğru konum paylaşımı ve yolların açık tutulması yangına müdahale süresini doğrudan etkiler. Vatandaşların görevi yangına kahramanca koşmak değil; yangını erken fark etmek, doğru ihbar etmek, kendi can güvenliğini korumak ve yetkili ekiplerin çalışmasını kolaylaştırmaktır.
Orman yangını veya duman gördüğünüzde 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır. Bazı bölgelerde Orman Yangını İhbar Hattı 177 de kullanılabilir; ancak güncel acil çağrı sistemi içinde 112 en hızlı ve genel ihbar hattıdır.
Yangın çok küçük ve başlangıç aşamasındaysa, kendinizi riske atmadan ilk müdahale yapılabilir. Ancak alev büyümüşse, duman yoğunlaşmışsa veya rüzgâr varsa kesinlikle profesyonel ekipler beklenmelidir.
Cam şişe ve kırık camlar ormanlık alanda kesinlikle bırakılmamalıdır. Cam atıklar hem çevre kirliliği oluşturur hem de sıcak, kuru ve rüzgârlı koşullarda yangın riskini artıran unsurlar arasında değerlendirilir.
İtfaiyeci elbisesi, baret, yangın eldiveni, çizme, solunum koruma ekipmanı, hortum, lans, termal kamera, haberleşme cihazları ve yangınla mücadeleye özel yardımcı ekipmanlar kullanılır.
Türkiye’de orman yangınlarının önemli bir bölümü önlenebilir insan hatalarından kaynaklanmaktadır. Bir sigara izmariti, söndürülmeden bırakılan mangal ateşi, ormana atılan cam şişe veya kontrolsüz yakılan anız; binlerce hektarlık orman alanını, canlı yaşamını ve yerleşim yerlerini tehdit edebilir.
Ormanları korumak için en etkili mücadele yangın çıkmadan önce başlar. Dikkatli olmak, ateş yakmamak, atık bırakmamak, yangın riskini ciddiye almak ve acil durumda yetkili ekipleri hızlıca bilgilendirmek hepimizin sorumluluğudur.
