ESKİŞEHİR | Elazığ | Hatay | Zonguldak | Konya | Giresun | İstanbul | Yozgat | Kayseri ve Diğer Tüm İller ...
TR − TL
English
Hesabım
Sepetim
İş sağlığı ve güvenliği; çalışanları korumak, iş kazalarını önlemek, meslek hastalıklarını azaltmak ve güvenli çalışma kültürü oluşturmak için uygulanan tüm planlı çalışmaları kapsar.
İSG yani iş sağlığı ve güvenliği, yalnızca baret, eldiven veya uyarı levhası kullanmaktan ibaret değildir. Doğru risk değerlendirmesi, çalışan eğitimi, kişisel koruyucu donanım seçimi, acil durum planı, ergonomi, hijyen, bakım kontrolü ve güvenlik kültürü birlikte ele alındığında gerçek anlamda güvenli bir çalışma ortamı oluşur.
İş sağlığı ve güvenliğinin temel amacı, çalışanların iş sırasında zarar görmesini önlemek ve sağlıklı bir çalışma ortamı oluşturmaktır. Bu amaç; yalnızca kaza olduktan sonra müdahale etmek değil, kazayı oluşmadan önce engellemek üzerine kuruludur.
Fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik ve psikososyal risklere karşı çalışan sağlığını korumak.
Güvensiz davranışları ve güvensiz koşulları ortadan kaldırarak iş kazalarını azaltmak.
Meslek hastalıklarına neden olabilecek toz, gürültü, kimyasal, titreşim ve duruş risklerini kontrol etmek.
İSG yaklaşımında en doğru yöntem, tehlikeyi kaynağında kontrol etmektir. Önce risk ortadan kaldırılmalı, mümkün değilse azaltılmalı, toplu koruma önlemleri alınmalı ve en son aşamada kişisel koruyucu donanım kullanılmalıdır.
İşyerlerinde risk değerlendirmesi; tehlikelerin belirlenmesi, risklerin analiz edilmesi, kontrol önlemlerinin seçilmesi, uygulamanın takip edilmesi ve gerektiğinde yeniden gözden geçirilmesi sürecidir. Bu süreç kağıt üzerinde kalan bir belge değil, sahada yaşayan bir güvenlik sistemi olmalıdır.
| Adım | Ne Yapılır? | Örnek |
|---|---|---|
| 1. Tehlikeyi belirle | Çalışma alanındaki tehlikeler tespit edilir. | Yüksekten düşme, kimyasal sıçrama, gürültü. |
| 2. Riski değerlendir | Olasılık ve şiddet dikkate alınır. | Düşme ihtimali yüksek, sonucu ağır olabilir. |
| 3. Önlem seç | Toplu koruma ve KKE planlanır. | Yaşam hattı, korkuluk, emniyet kemeri. |
| 4. Uygula ve izle | Önlemler sahada kontrol edilir. | Periyodik denetim ve eğitim yapılır. |
İş kazaları çoğu zaman tek bir nedenden oluşmaz. Genellikle güvensiz davranış, güvensiz koşul, eğitim eksikliği, yetersiz bakım, yanlış ekipman seçimi ve denetim zayıflığı bir araya geldiğinde kaza meydana gelir.
Talimatlara uymamak, KKE kullanmamak, acele etmek, makine korumasını devre dışı bırakmak.
Kaygan zemin, yetersiz aydınlatma, bozuk ekipman, düzensiz alan, açık elektrik kablosu.
Çalışanın riskleri, ekipmanı ve acil durumda ne yapacağını bilmemesi.
Kişisel koruyucu donanım seçimi, yapılan işe ve risk türüne göre belirlenmelidir. Her baret, her gözlük, her eldiven veya her maske aynı riske karşı koruma sağlamaz. Bu nedenle KKE seçiminde standart, kullanım alanı, konfor, uyum ve çalışan alışkanlığı birlikte değerlendirilmelidir.
| KKE | Koruduğu Risk | Seçim Notu |
|---|---|---|
| Baret | Baş darbesi, düşen cisim, çarpma | Çalışma ortamına göre havalandırmalı, elektrikçi tipi veya çene bağlı modeller seçilebilir. |
| Koruyucu gözlük | Toz, çapak, sıçrama, darbe | Buğu önleyici, çizilmez kaplama ve yüz uyumu önemlidir. |
| İş eldiveni | Kesilme, delinme, kimyasal, ısı, mekanik risk | Eldiven, işe göre seçilmelidir; tek tip eldiven her iş için doğru değildir. |
| Maske | Toz, gaz, buhar, partikül | Risk türüne göre FFP maske, yarım yüz maske veya tam yüz maske tercih edilmelidir. |
| İş ayakkabısı | Darbe, ezilme, kayma, delinme, elektrik, sıcak yüzey | S1, S1P, S2, S3, HRO, ESD gibi standartlar çalışma alanına göre değerlendirilmelidir. |
Güvenli çalışma ortamı yalnızca işverenin değil, çalışanların da sorumluluğundadır. Çalışanlar eğitimlerde anlatılan kurallara uymalı, kendilerine verilen KKE’leri doğru kullanmalı, tehlikeli durumları bildirmeli ve hem kendi güvenliğini hem de çalışma arkadaşlarının güvenliğini gözetmelidir.
İş güvenliği uyarı levhaları, çalışanların ve ziyaretçilerin tehlikeyi hızlı fark etmesini sağlar. Yasaklama, uyarı, emredici, acil çıkış, yangın ve yönlendirme levhaları işyerindeki güvenlik iletişiminin en pratik araçlarıdır.
Fabrika, depo, atölye, şantiye, okul, hastane, otel, spor tesisi veya üretim alanlarında doğru işaretleme için iş güvenliği ikaz levhaları kullanılması, güvenlik kültürünün görünür hale gelmesini sağlar.
Acil durum yönetimi; yangın, patlama, deprem, kimyasal dökülme, elektrik arızası, yaralanma ve tahliye gibi durumlara karşı önceden plan yapılmasıdır. İşyerinde kimlerin görev alacağı, tahliye yolları, toplanma alanı, iletişim zinciri ve ilk müdahale ekipleri net şekilde belirlenmelidir.
Yangın sınıfına uygun söndürücü, tahliye planı ve yangın talimatı bulunmalıdır.
Acil çıkış yolları açık, işaretli ve engelsiz olmalıdır.
Acil durumda kim aranacak, kim yönlendirecek ve kim müdahale edecek önceden bilinmelidir.
İş sağlığı ve güvenliği yalnızca ani kazalara odaklanmaz. Uzun vadede ortaya çıkan meslek hastalıkları da İSG’nin en önemli konularından biridir. Toz, kimyasal, gürültü, titreşim, uygunsuz duruş, tekrarlı hareket ve psikososyal baskılar zaman içinde çalışanın sağlığını olumsuz etkileyebilir.
Ergonomi, işin çalışana uygun hale getirilmesidir. Yanlış masa yüksekliği, sürekli eğilme, ağır yükü yanlış kaldırma, uzun süre ayakta kalma veya aynı hareketi sürekli tekrarlama kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarına neden olabilir.
5S yaklaşımı; düzenli, temiz, standart ve sürdürülebilir bir çalışma alanı oluşturur. Dağınık çalışma alanları kazaya davetiye çıkarırken, düzenli alanlar hem verimliliği hem de güvenliği artırır.
Yangın güvenliği, İSG’nin vazgeçilmez konularındandır. Yangın sınıfının bilinmesi, doğru söndürücü seçimi ve çalışanların yangın anında ne yapacağını bilmesi gerekir.
| Yangın Sınıfı | Açıklama |
|---|---|
| A Sınıfı | Kağıt, ahşap, kumaş gibi katı maddeler. |
| B Sınıfı | Benzin, yağ, boya, solvent gibi sıvı maddeler. |
| C Sınıfı | LPG, doğalgaz gibi gaz yangınları. |
| D Sınıfı | Magnezyum, titanyum gibi metal yangınları. |
| Elektrik Kaynaklı | Elektrik panosu, kablo, makine ve cihaz kaynaklı yangın riskleri. |
Bir işletmede İSG sisteminin güçlü olup olmadığını anlamak için aşağıdaki temel başlıklar düzenli olarak kontrol edilmelidir.
İSG, iş sağlığı ve güvenliği anlamına gelir. Çalışanların işyerinde sağlıklı ve güvenli şekilde çalışmasını sağlamak için yapılan tüm teknik, idari ve organizasyonel çalışmaları kapsar.
İş kazalarını, meslek hastalıklarını, üretim kayıplarını, hukuki sorunları ve çalışan motivasyon kaybını önlemek için önemlidir. Güvenli çalışma ortamı işletmenin verimliliğini artırır.
Hayır. KKE son koruma basamağıdır. Öncelikle riskin ortadan kaldırılması, toplu koruma önlemleri, mühendislik kontrolleri ve eğitim gibi önlemler uygulanmalıdır.
Risk değerlendirmesi, işyerindeki tehlikeleri tespit ederek hangi önlemlerin alınması gerektiğini belirler. Böylece kazalar meydana gelmeden önce önleyici sistem kurulmuş olur.
İşyerindeki tehlikelerin, yasakların, zorunlulukların, acil çıkışların ve yangın ekipmanlarının görünür şekilde işaretlenmesi gerekir. Levhalar çalışanların hızlı ve doğru hareket etmesini sağlar.
İSG kültürü; eğitim, liderlik, denetim, doğru ekipman, açık iletişim, çalışan katılımı ve süreklilik ile oluşur. Güvenlik bir zorunluluk değil alışkanlık haline geldiğinde güçlü kültür başlar.
İş sağlığı ve güvenliği; mevzuata uyumdan daha fazlasıdır. Çalışanın sağlığını, işletmenin sürekliliğini ve üretimin güvenliğini koruyan bir yönetim anlayışıdır. Doğru risk analizi, doğru KKE seçimi, doğru eğitim ve güçlü güvenlik kültürüyle hedef her zaman aynıdır: sıfır kaza, sıfır hastalık.
