Döküm işleri, ergitme ocakları, pota taşıma, metal dökme, kalıp hazırlama, çapak alma, taşlama, ısıl işlem, fırın çalışmaları ve benzeri yüksek ısı operasyonları iş sağlığı ve güvenliği açısından en dikkatli yönetilmesi gereken çalışma alanları arasındadır.
Bu alanlarda risk yalnızca sıcaklık değildir. Eriyik metal sıçraması, radyant ısı, patlama, buhar oluşumu, metal dumanı, gaz maruziyeti, ağır yük taşıma, sıkışma, kesilme, göz yaralanmaları, elektrik riski ve yangın aynı anda bulunabilir.
Döküm sırasında sıçrayan metal; el, yüz, göz, ayak ve vücutta ağır yanıklara neden olabilir.
Eriyik metalin nemli kalıp, ıslak zemin, ıslak hurda veya suyla teması ani buhar patlamasına yol açabilir.
Fırın, ocak, pota ve radyant ısı kaynakları çalışanlarda sıcak çarpması, halsizlik ve dikkat kaybı oluşturabilir.
Ergitme, döküm, taşlama ve temizleme işlemlerinde solunum yoluyla zararlı toz ve duman maruziyeti oluşabilir.
| KKD / Ekipman | Neden Kullanılır? | Dikkat Edilecek Nokta |
|---|---|---|
| Isı Eldivenleri | Sıcak parça, pota, kalıp ve metal sıçramasına karşı el koruması sağlar. | Eldiven kuru, sağlam ve işe uygun ısı seviyesinde olmalıdır. |
| Alüminize Elbiseler | Radyant ısı ve eriyik metal sıçramasına karşı vücut koruması sağlar. | Yüksek ısıya maruz alanlarda uygun koruma seviyesi seçilmelidir. |
| İzabe Elbiseleri | Eriyik metal sıçramalarına karşı özel koruma sağlar. | Döküm ve ergitme operasyonlarında kritik önem taşır. |
| Isı ve Aleve Dayanıklı Elbiseler | Sıcak yüzey, kıvılcım ve alev riskine karşı koruma sağlar. | Operasyona uygun kumaş ve standart seçilmelidir. |
| Vizör / Yüz Koruyucular | Yüz ve gözleri sıçrama, kıvılcım ve radyant ısıdan korur. | Sadece gözlük çoğu döküm operasyonunda yeterli değildir. |
| Alüminize Başlıklar | Baş ve boyun bölgesini yüksek ısı ve radyant etkiden korur. | Özellikle pota ve ocak yakınında önemlidir. |
| HRO Taban Isı Ayakkabısı ve Botu | Sıcak zemin, sıcak metal ve kayma riskine karşı ayak koruması sağlar. | Paçalar ayakkabı üstüne gelecek şekilde kullanılmalıdır. |
| İş Güvenliği Maskeleri | Metal dumanı, toz ve partikül maruziyetine karşı solunum koruması sağlar. | Ortama göre uygun filtre tipi seçilmelidir. |
Dökümhanelerde en tehlikeli olaylardan biri, eriyik metalin su veya nemle temas etmesidir. Nemli hurda, ıslak el aleti, su birikintisi, nemli kalıp veya ıslak pota; eriyik metalle temas ettiğinde ani buharlaşma ve patlama etkisi oluşturabilir.
Döküm, ergitme ve izabe operasyonlarında sıradan iş kıyafetleri yeterli koruma sağlamaz. Çalışanın maruz kaldığı sıcaklık seviyesi, radyant ısı miktarı ve eriyik metal sıçrama riski dikkate alınmalıdır.
Özellikle yüksek radyant ısı bulunan alanlarda alüminize elbiseler, yoğun eriyik metal riski bulunan döküm operasyonlarında ise izabe elbiseleri tercih edilmelidir.
Daha genel sıcak çalışma operasyonlarında ise ısı ve aleve dayanıklı iş elbiseleri uygun koruma sağlayabilir.
Baş ve boyun bölgesinin korunması için alüminize başlıklar, yüz ve göz koruması için ise vizör ve yüz koruyucular kullanılmalıdır.
Döküm işlerinde pota hareketleri, ocak çevresi ve döküm hattı en yüksek riskli bölgelerdir. Bu alanlarda gereksiz personel bulunmamalı, geçiş yolları kapatılmamalı ve sıcak metal taşıma güzergahı önceden belirlenmelidir.
Dökümhanelerde çalışanlar yalnızca sıcak yüzeylere değil, aynı zamanda yoğun radyant ısıya da maruz kalır. Bu nedenle sıcaklık yönetimi ayrıca ele alınmalıdır.
Baş dönmesi, aşırı terleme, halsizlik, kas krampları ve bilinç bulanıklığı.
Dinlenme molaları, su tüketimi, serin alan ve iş rotasyonu uygulanmalıdır.
Yeni başlayan çalışanlar yüksek ısıya kontrollü şekilde adapte edilmelidir.
Ergitme, taşlama, kalıp bozma ve çapak alma işlemlerinde metal dumanı ve zararlı partiküller açığa çıkabilir. Bu nedenle uygun iş güvenliği maskeleri kullanılmalıdır.
Kapalı alan, fırın içi bakım veya havalandırması zayıf bölgelerde çalışma yapılacaksa gaz ölçüm cihazları ile ortam kontrolü yapılmalıdır.
Döküm ve yüksek ısı işleri, küçük bir ihmalin büyük sonuçlara yol açabileceği üretim alanlarıdır. Eriyik metal, yüksek sıcaklık, duman, gaz, elektrik, yangın ve patlama riskleri aynı anda yönetilmelidir.
Bu nedenle işletmeler; doğru KKD seçimi, düzenli eğitim, kuru çalışma alanı, güvenli pota kullanımı, ortam ölçümü, yangın önlemleri ve acil durum planlarını birlikte uygulamalıdır.
Propazar olarak dökümhane, demir-çelik, metal işleme, fırın, kaynak ve yüksek ısı işlerinde kullanılan ısı koruyucu KKD, alüminize kıyafetler, izabe elbiseleri, vizörler, maskeler ve gaz ölçüm cihazlarıyla işletmelerin daha güvenli çalışma alanları oluşturmasına destek oluyoruz.