ESKİŞEHİR | Elazığ | Hatay | Zonguldak | Konya | Giresun | İstanbul | Yozgat | Kayseri ve Diğer Tüm İller ...
Menü
Hesabım
Şifremi Unuttum
Kayıt Ol
Sepetim
İçerik Menü

AK Filtre Nedir? Organik Buhar ve Amonyaktan Korur mu?

Özet: AK filtre; üreticinin teknik olarak onayladığı belirli A sınıfı organik gaz ve buharlarla K sınıfı amonyak ve belirli organik amonyak türevlerinin aynı ortamda bulunduğu işler için kullanılan kombine gaz filtresidir.

AK her gazdan koruyan evrensel filtre değildir. Standart AK kodunda partikül, B sınıfı inorganik gaz, E sınıfı asit gazı, AX sınıfı düşük kaynama noktalı organik buhar, karbon monoksit, cıva veya azot oksidi koruması bulunmaz.

AK filtre, iki farklı gaz filtresi sınıfını tek filtre sisteminde birleştirir. A bölümü belirli organik gaz ve buharları, K bölümü ise amonyak ve üreticinin K sınıfında onayladığı belirli organik amonyak türevlerini hedefler.

AK filtre yalnızca ortamda hem A hem de K sınıfı gaz riski gerçekten bulunuyorsa değerlendirilmelidir. Yalnızca organik buhar bulunan işte A filtre, yalnızca amonyak bulunan işte K filtre daha hedefli bir seçim olabilir.

Ürün veya proses içerisinde boya, tiner, solvent, amonyak ya da amin kelimelerinin geçmesi tek başına filtre seçimi için yeterli değildir. Kimyasalın tam adı, CAS numarası, kaynama noktası, fiziksel hâli, ortam konsantrasyonu, Güvenlik Bilgi Formu ve filtre üreticisinin teknik seçim tablosu birlikte incelenmelidir.

AK Filtre Ne Demek?

AK işaretlemesi A ve K gaz filtresi sınıflarının aynı filtre üzerinde bulunduğunu gösterir:

Kod Genel Kirletici Grubu Renk Kodu Temel Sınırı
A Kaynama noktası 65°C’nin üzerindeki, üreticinin onayladığı belirli organik gaz ve buharlar Kahverengi AX sınıfındaki düşük kaynama noktalı bütün organikleri kapsamaz.
K Amonyak ve üreticinin onayladığı belirli organik amonyak türevleri Yeşil Bütün aminleri, bütün bazik gazları ve bütün azotlu kimyasalları kapsamaz.
P Toz, duman, lif, sis ve aerosol gibi katı veya sıvı partiküller Beyaz AK kodunda P bulunmadığı için standart AK filtre partikülden korumaz.

Filtre üzerindeki kahverengi ve yeşil renk bantları A ve K sınıflarının tanınmasına yardımcı olur. Ancak filtre yalnızca renklerine veya “AK” satış başlığına bakılarak seçilmemelidir.

Ürünün gerçek kapasite sınıfı filtre üzerindeki tam işaretlemeden kontrol edilmelidir. Teknik kod A1K1, A2K2, A1K2 veya üreticinin onayladığı başka bir kapasite kombinasyonu olabilir.

Satış adı ile teknik işaretlemeyi ayırın: Ürün başlığında yalnızca “AK filtre” yazıyorsa A ve K bölümlerinin gerçek kapasite rakamları filtre etiketi ve teknik belgeden doğrulanmalıdır.

A Bölümü Hangi Gaz ve Buharları Hedefler?

A bölümü, kaynama noktası 65°C’nin üzerindeki ve filtre üreticisinin teknik seçim tablosunda A sınıfında gösterilen belirli organik gaz ve buharlar için değerlendirilir.

A sınıfının gündeme gelebileceği iş ve ürün örnekleri:

  • Üretici tarafından onaylanan belirli boya ve vernik solventleri,
  • Belirli tiner ve yağ giderme kimyasallarının buharları,
  • Belirli reçine ve yapıştırıcıların organik buharları,
  • Bazı temizlik ve yüzey hazırlama kimyasalları,
  • Üreticinin A sınıfında gösterdiği belirli organik çözücüler,
  • Kimyasal seçim tablosunda A sınıfında açıkça onaylanan diğer organik gaz ve buharlardır.

“Boya”, “tiner”, “solvent” veya “vernik” bir filtre sınıfı değildir. Ticari ürün içerisinde farklı kaynama noktalarına ve farklı filtre sınıflarına sahip birden fazla bileşen bulunabilir.

Kimyasalın kaynama noktası 65°C veya altındaysa standart A sınıfı yerine AX filtresi ya da üreticinin belirttiği başka bir solunum sistemi gerekebilir.

A filtresinin organik buhar kapsamını inceleyin.

K Bölümü Hangi Gazları Hedefler?

K bölümü, amonyak ve filtre üreticisinin K sınıfında açıkça onayladığı belirli organik amonyak türevleri için değerlendirilir.

K sınıfının gündeme gelebileceği iş örnekleri:

  • Amonyak kullanılan endüstriyel prosesler,
  • Amonyaklı kimyasal hazırlama ve kontrollü dolum işlemleri,
  • Gübre üretimi ve paketleme prosesleri,
  • Amonyaklı soğutma sistemlerinde kontrollü bakım,
  • Üreticinin K sınıfında onayladığı belirli organik amonyak türevleri,
  • Risk değerlendirmesinin K sınıfını gerektirdiği diğer kontrollü işler.

K sınıfı bütün aminleri, bütün bazik gazları veya içerisinde azot bulunan bütün kimyasalları kapsayan genel bir sınıf değildir.

Metilamin, hidrazin veya başka bir organik amonyak türevi yalnızca kullanılan filtre modelinin teknik tablosunda açıkça belirtilmişse ürün açıklamasına eklenmelidir.

K sınıfı amonyak filtresinin kapsamını inceleyin.

AK Filtre Hangi Gazlardan Korur?

AK filtre yalnızca kullanılan filtre modelinin A veya K sınıfı teknik tablosunda açıkça onaylanan gaz ve buharlar için değerlendirilmelidir.

Kirletici veya Risk AK Filtre Yaklaşımı Doğru Kontrol
Onaylı A sınıfı organik gaz veya buhar AK filtrenin A bölümüyle değerlendirilebilir. Kaynama noktası, kimyasal yoğunluğu ve üretici onayı kontrol edilmelidir.
Amonyak AK filtrenin K bölümüyle değerlendirilebilir. K kapasitesi, konsantrasyon, çalışma süresi ve üretici sınırları doğrulanmalıdır.
Onaylı organik amonyak türevi Yalnızca ürünün K sınıfı tablosunda bulunuyorsa değerlendirilebilir. Kimyasalın tam adı ve CAS numarası kontrol edilmelidir.
A sınıfı organik buharla K sınıfı gazın karışımı Her iki madde aynı filtre modelinde onaylıysa AK değerlendirilebilir. Karışımın hizmet ömrünü kısaltabileceği dikkate alınmalıdır.
Düşük kaynama noktalı organik buhar Standart A bölümü uygun olmayabilir. AX sınıfı veya üreticinin belirttiği özel çözüm değerlendirilmelidir.
Bütün amin türleri Otomatik olarak K sınıfında kabul edilmemelidir. Her kimyasal üretici seçim tablosundan ayrı ayrı doğrulanmalıdır.
Klor ve B sınıfı inorganik gazlar AK kodunda B sınıfı bulunmaz. BK, AB, ABEK veya uygun başka kombine filtre gerekir.
Sülfür dioksit ve hidrojen klorür AK kodunda E sınıfı bulunmaz. E, ABE, ABEK veya kimyasala uygun başka filtre değerlendirilmelidir.
Toz, duman, lif, sis veya aerosol Standart AK filtresi partikülden korumaz. AKP3 veya uygun gaz-partikül kombinasyonu gerekir.
Karbon monoksit AK filtre koruma sağlamaz. Özel CO sistemi veya koşullara göre hava sağlayan solunum cihazı gerekir.
Cıva buharı AK kodunda Hg bulunmaz. Hg veya HgP3 işaretli özel filtre gerekir.
Azot oksitleri AK kodunda NO bulunmaz. NO veya NO-P3 işaretli özel filtre gerekir.
Oksijen yetersizliği veya bilinmeyen atmosfer AK filtresi oksijen sağlamaz ve güvenli seçim yapılamaz. Atmosfer ölçümü ve uygun hava sağlayan solunum sistemi gerekir.

A1K1, A2K2 ve Diğer Kapasite Kodları Ne Demek?

A ve K harflerinin yanında görülen 1, 2 veya 3 rakamları ilgili gaz bölümlerinin tutma kapasitesi sınıfını ifade eder.

Örnek Kod Genel Anlamı Ne Anlama Gelmez?
A1K1 A ve K bölümlerinde sınıf 1, düşük kapasiteli gaz filtresi Düşük kalite, yüzde 1 koruma veya kesin bir vardiya kullanım değildir.
A2K2 A ve K bölümlerinde sınıf 2, orta kapasiteli gaz filtresi A1K1 filtreden kesin iki kat uzun kullanım veya daha fazla kimyasal çeşidi değildir.
A1K2 A bölümünde sınıf 1, K bölümünde sınıf 2 kapasite A ve K bölümlerinin aynı anda veya aynı hızda tükeneceği anlamına gelmez.
A2K2P3 Orta kapasiteli A ve K gaz bölümleriyle P3 partikül sınıfı AX, B, E, CO, Hg veya NO koruması sağlamaz.

A ve K bölümlerinden hangisi daha önce kullanım sınırına ulaşırsa bütün filtre o anda değiştirilmelidir.

A2K2 filtrenin A1K1’e göre daha yüksek gaz tutma kapasitesi bulunabilir. Fakat gerçek kullanım süresi kimyasal türüne, yoğunluğa, nem ve sıcaklığa göre değiştiği için kesin iki kat kullanım süresi söylenemez.

En kısa kapasite sınırı geçerlidir: A bölümü kullanılabilir görünse bile K bölümü kullanım sınırına ulaştıysa veya K bölümü kullanılabilir görünse bile A bölümü doygunluğa ulaştıysa bütün AK filtre değiştirilmelidir.

AK Filtre Partikülden Korur mu?

Standart AK filtresi partikül filtresi değildir. Ürün kodunda ayrıca P2 veya P3 bulunmuyorsa toz, duman, lif, sis ve aerosol koruması yoktur.

Filtre Kodu Gaz Koruması Partikül Koruması
AK / A1K1 / A2K2 Üretici onaylı A ve K sınıfı gazlar Yok
AKP3 / A1K1P3 / A2K2P3 Üretici onaylı A ve K sınıfı gazlar P3
A1P3 / A2P3 Üretici onaylı A sınıfı organik gaz ve buharlar P3
K1P3 / K2P3 Üretici onaylı K sınıfı gazlar P3

Organik buhar ve amonyağa ek olarak boya sisi, kimyasal aerosol, toz veya başka bir partikül bulunuyorsa AKP3 filtre değerlendirilmelidir.

AK Filtre ile AKP3 Arasındaki Fark

Karşılaştırma AK Filtre AKP3 Filtre
A ve K gaz grupları Üretici onayına göre Üretici onayına göre
Toz ve katı partikül Koruma sınıfı yoktur. P3 bölümüyle değerlendirilir.
Sis ve sıvı aerosol Koruma sınıfı yoktur. P3 bölümüyle değerlendirilir.
Genel seçim Yalnızca uygun A ve K gazları birlikteyse Uygun A ve K gazlarına partikül de eşlik ediyorsa

Ortamda yalnızca gaz ve buhar bulunuyorsa P3 bölümü gereksiz ağırlık ve solunum direnci oluşturabilir. Gazlara toz, sis veya aerosol eşlik ediyorsa standart AK filtresi yetersiz kalabilir.

AK Filtre ile A Filtre Arasındaki Fark

  • A filtre: Üreticinin onayladığı belirli A sınıfı organik gaz ve buharlar,
  • AK filtre: A sınıfına ek olarak K sınıfı amonyak ve belirli organik amonyak türevleridir.

Ortamda yalnızca uygun organik buhar varsa A filtre yeterli olabilir. Organik buharla amonyak veya onaylı başka bir K sınıfı gaz birlikte bulunuyorsa AK filtre değerlendirilir.

K sınıfı riski bulunmadığı hâlde AK filtre kullanmak gereksiz filtre ağırlığına, maliyete ve solunum direncine neden olabilir.

AK Filtre ile K Filtre Arasındaki Fark

  • K filtre: Amonyak ve üreticinin K sınıfında onayladığı belirli organik amonyak türevleri,
  • AK filtre: K sınıfına ek olarak A sınıfındaki belirli organik gaz ve buharlardır.

Ortamda yalnızca amonyak varsa K filtre daha hedefli olabilir. Amonyakla birlikte A sınıfında doğrulanmış bir organik buhar da bulunuyorsa AK filtre değerlendirilir.

AK Filtre ile ABEK Filtre Arasındaki Fark

ABEK filtresi AK filtresine ek olarak B ve E gaz sınıflarını içerir:

  • AK: A sınıfı organik gazlar ve K sınıfı amonyak grubu,
  • ABEK: A ve K sınıflarına ek olarak B sınıfı inorganik gazlar ve E sınıfı asit gazlarıdır.

Ortamda yalnızca A ve K riskleri bulunuyorsa B ve E bölümleri gereksiz olabilir. Klor, hidrojen sülfür, sülfür dioksit veya hidrojen klorür gibi üretici tarafından B ya da E sınıfında gösterilen gazlar da bulunuyorsa ABEK değerlendirilebilir.

Daha fazla harf taşıyan filtre her işte daha doğru veya daha güvenli değildir. Her gaz sınıfının gerçekten bulunduğu doğrulanmalıdır.

AK ile ABEK filtre arasındaki farkları inceleyin.

AK Filtre ile AX Filtre Arasındaki Fark

AK filtresindeki A sınıfı ile AX sınıfı aynı değildir:

  • A: Kaynama noktası 65°C’nin üzerindeki belirli organik gaz ve buharlar,
  • AX: Kaynama noktası 65°C veya altında bulunan belirli organik gaz ve buharlar için özel filtre sınıfıdır.

AK filtresinde A harfinin bulunması, AX gerektiren düşük kaynama noktalı kimyasallarda kullanılabileceği anlamına gelmez.

Ortamda amonyakla birlikte AX sınıfında bir organik buhar varsa standart AK filtresinin yeterli olduğu varsayılmamalıdır. Üreticinin söz konusu karışım için onayladığı özel filtre veya hava sağlayan sistem değerlendirilmelidir.

A ve AX sınıflarının farkını inceleyin.

AK Filtre Boya, Tiner ve Solventten Korur mu?

AK filtrenin bütün boya, tiner ve solventlerden koruduğu söylenemez.

Boya ve solventlerin bazı bileşenleri A sınıfında değerlendirilebilir. Ancak AK filtre yalnızca ortamda ayrıca amonyak veya K sınıfında doğrulanmış başka bir gaz bulunuyorsa anlamlıdır.

Filtre seçiminden önce:

  • Ürünün bütün kimyasal bileşenleri belirlenmelidir.
  • Her organik bileşenin kaynama noktası kontrol edilmelidir.
  • A veya AX sınıfı ihtiyacı doğrulanmalıdır.
  • Amonyak veya başka bir K sınıfı gazın gerçekten bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.
  • Püskürtme varsa boya sisi ve P3 ihtiyacı değerlendirilmelidir.
  • İzosiyanat veya hava sağlayan sistem gerektiren özel bileşenler araştırılmalıdır.
  • Boya kabini, kapalı sistem, lokal emiş ve havalandırma öncelikle kullanılmalıdır.
  • Filtre hizmet ömrü yazılı değiştirme programıyla yönetilmelidir.

Amonyak bulunmayan standart boya işinde AK filtre yerine kimyasala göre A, A1P3, A2P3, AX veya AXP3 daha hedefli olabilir.

AK Filtre Amonyaktan Korur mu?

K bölümü nedeniyle üretici onaylı AK filtreler amonyak için değerlendirilebilir.

Amonyak bulunan ortamda aşağıdaki bilgiler doğrulanmalıdır:

  • Filtrenin amonyak için açık üretici onayı,
  • Ortamdaki amonyak konsantrasyonu,
  • K1, K2 veya K3 kapasitesinin yeterliliği,
  • A sınıfında doğrulanmış organik buharın gerçekten bulunması,
  • Çalışma süresi, sıcaklık ve bağıl nem,
  • Göz ve yüz etkisi nedeniyle tam yüz maske ihtiyacı,
  • Toz, sis veya aerosol varsa AKP3 ihtiyacı,
  • Filtre değiştirme programı,
  • Ani kaçak veya acil durum için ayrı solunum sistemi.

Amonyak kaçağı uyarısı: Bilinmeyen veya yüksek amonyak yoğunluğu, acil kaçak ya da oksijen yetersizliği bulunan ortamda standart AK filtreli maske otomatik olarak uygun çözüm değildir.

AK Filtre Bütün Aminlerden Korur mu?

Hayır. Aminler çok geniş bir kimyasal grubudur. Kimyasalın isminde “amin” bulunması onun standart K sınıfında olduğu anlamına gelmez.

Bir amin veya amonyak türevi için:

  • Kimyasalın tam adı belirlenmelidir.
  • CAS numarası kontrol edilmelidir.
  • Saf madde mi yoksa karışım mı olduğu incelenmelidir.
  • Filtre üreticisinin kimyasal seçim tablosunda aranmalıdır.
  • K, A, AX veya başka bir filtre sınıfı gerektirip gerektirmediği doğrulanmalıdır.
  • Ortam konsantrasyonu ve kullanım sınırı belirlenmelidir.
  • Üretici açık onay vermiyorsa yalnızca “amin” kelimesine dayanarak AK filtre seçilmemelidir.

AK Filtre Klordan Korur mu?

Hayır. Standart AK filtresinde B sınıfı bulunmadığı için klor koruması varsayılmaz.

Amonyakla klorun aynı proses veya kaçakta bulunması ayrıca ciddi reaksiyon riski oluşturabilir. Böyle bir durumda yalnızca filtre harflerini birleştirmek yeterli değildir.

Aşağıdaki konular değerlendirilmelidir:

  • Her gazın ortam konsantrasyonu,
  • Kimyasalların reaksiyon ürünleri,
  • B ve K sınıflarını içeren uygun filtre modeli,
  • Filtre hizmet ömrü ve karışım etkisi,
  • Göz ve yüz etkileri,
  • Ani kaçak için hava sağlayan acil durum sistemi.

AK Filtre Asit Gazlarından Korur mu?

Hayır. AK filtresinde E sınıfı bulunmaz.

Sülfür dioksit, hidrojen klorür veya üreticinin E sınıfında gösterdiği başka asit gazları için E, ABE, ABEK veya kimyasallara uygun başka kombine filtre gerekir.

Organik buhar, amonyak ve asit gazı aynı ortamda bulunuyorsa bütün kirleticilerin aynı filtre modelinin teknik tablosunda onaylı olduğu doğrulanmalıdır.

AK Filtre Karbon Monoksitten Korur mu?

Hayır. AK filtresindeki A ve K bölümleri karbon monoksit koruması sağlamaz.

Karbon monoksit bulunan ortamlarda:

  • CO ölçümü yapılmalıdır.
  • Özel CO işaretli kaçış filtresi veya onaylı sistem kullanılmalıdır.
  • Çalışma şartlarına göre hava beslemeli ya da bağımsız solunum cihazı gerekebilir.
  • AK, AKP3 veya ABEKP3 filtresine otomatik olarak güvenilmemelidir.
  • Kokuya göre karar verilmemelidir.

AK Filtre Hangi İşlerde Değerlendirilir?

İş veya Ortam Olası Risk Genel Filtre Yaklaşımı Kritik Kontrol
Çok bileşenli kimyasal üretim A sınıfı organik buharla K sınıfı gazın birlikte bulunması Kapalı sistem ve lokal emişten sonra uygun AK filtre Her iki kimyasal aynı filtre modelinin teknik tablosunda bulunmalıdır.
Kimyasal dolum ve aktarım Organik buhar ve amonyak grubu gaz Kapalı aktarım ve ölçüm sonrasında uygun AK Sis veya aerosol varsa AKP3 gerekir.
Reçine, yapıştırıcı veya kaplama prosesi A sınıfında doğrulanmış organik buharla amonyak veya onaylı türev Kimyasal içeriğe ve ölçüme göre AK Ticari ürün adına göre otomatik seçim yapılmamalıdır.
Kimyasal temizlik ve bakım Organik temizleyici buharı ve amonyak Kimyasal envanter ve ölçüme göre AK Temizlik ürünündeki bütün bileşenler kontrol edilmelidir.
Boya veya püskürtme işlemi Organik buhar, olası K gazı ve boya aerosolleri Kimyasal doğrulamaya göre AKP3 veya hava sağlayan sistem AX ve izosiyanat riski ayrıca değerlendirilmelidir.
Amonyaklı prosesin solventli bakımı K sınıfı gaz ve A sınıfında doğrulanmış organik buhar İş izni ve gaz ölçümüne göre AK Ani amonyak kaçağı filtreli maske sınırını aşabilir.
Kimyasal kaçak veya acil müdahale Bilinmeyen veya yüksek konsantrasyon Acil durum planındaki hava beslemeli veya bağımsız solunum sistemi AK filtre acil müdahale için otomatik çözüm değildir.
Tank, kuyu, kanal veya kapalı hacim Gaz birikmesi, bilinmeyen yoğunluk ve oksijen yetersizliği Atmosfer ölçümüne göre hava sağlayan solunum cihazı Filtreli maskeler oksijen sağlamaz.

AK Filtre Seçimi Nasıl Yapılır?

  1. Kimyasalları belirleyin: Ortamdaki bütün maddelerin tam adını, CAS numarasını ve karışım oranlarını tespit edin.
  2. Fiziksel hâli belirleyin: Maruziyetin gaz, buhar, toz, duman, sis veya aerosol biçiminde olup olmadığını belirleyin.
  3. A sınıfını doğrulayın: Organik maddelerin kaynama noktalarını ve kullanılan filtrenin A sınıfı tablosunu kontrol edin.
  4. K sınıfını doğrulayın: Amonyak veya türevin kullanılan filtre modelinde K sınıfında olduğunu belirleyin.
  5. Konsantrasyonu ölçün: Ortam ve gerektiğinde kişisel maruziyet ölçümlerini kullanın.
  6. Diğer gazları kontrol edin: AX, B, E, CO, Hg veya NO sınıfında ek kirletici bulunup bulunmadığını araştırın.
  7. Partikülü değerlendirin: Toz, duman, lif, sis veya aerosol varsa AKP3 ihtiyacını kontrol edin.
  8. Kapasiteyi seçin: A1K1, A2K2 veya başka kapasite kombinasyonunun yeterliliğini belirleyin.
  9. Maske tipini belirleyin: Göz-yüz etkisi ve gerekli koruma seviyesine göre yarım veya tam yüz maske seçin.
  10. Maske uyumluluğunu kontrol edin: Filtrenin marka, seri, bağlantı ve maske gövdesi onayını doğrulayın.
  11. Değiştirme programı hazırlayın: A veya K bölümlerinden en erken kullanım sınırına ulaşanı esas alın.
  12. Yüz uyumunu doğrulayın: Kullanıcıya uygun marka, model ve beden için yüz uyum testi uygulayın.

Kimyasala göre filtre seçiminin bütün adımlarını inceleyin.

Güvenlik Bilgi Formunda Neler Kontrol Edilir?

  • Bölüm 2: Zararlılık sınıflandırması ve temel tehlikeler,
  • Bölüm 3: Kimyasal adları, CAS numaraları ve karışım oranları,
  • Bölüm 8: Maruziyet sınırları, mühendislik kontrolleri ve kişisel koruyucular,
  • Bölüm 9: Fiziksel hâl, kaynama noktası, buhar basıncı ve diğer özellikler,
  • Bölüm 10: Reaktivite ve tehlikeli bozunma ürünleri,
  • Bölüm 11: Solunum, göz, cilt ve sistemik sağlık etkileri.

Güvenlik Bilgi Formunda yalnızca “organik buhar ve amonyak filtresi”, “AK filtre” veya “uygun solunum cihazı” yazması yeterli olmayabilir. Kapasite sınıfı, partikül ihtiyacı, maske tipi ve değiştirme süresi ayrıca belirlenmelidir.

AK Filtrenin Kullanım Süresi Ne Kadardır?

AK filtreler için bütün kimyasallarda ve çalışma ortamlarında geçerli sabit bir saat veya gün sayısı yoktur.

Filtrenin hizmet ömrünü etkileyen başlıca faktörler:

  • A sınıfındaki organik kimyasalın türü,
  • K sınıfındaki gazın türü,
  • Her kirleticinin ortam konsantrasyonu,
  • A1K1, A2K2 veya diğer kapasite sınıfları,
  • Kimyasalların tek başına ya da karışım hâlinde bulunması,
  • Sıcaklık ve bağıl nem,
  • Çalışanın fiziksel eforu ve solunum hızı,
  • Günlük kullanım süresi,
  • Havalandırma ve lokal emişin etkinliği,
  • Filtrenin açıldıktan sonraki saklama koşulları,
  • Filtre üreticisinin hizmet ömrü hesabıdır.

Filtrenin hizmet ömrü iki farklı gaz bölümü nedeniyle sona erebilir:

  • A gaz bölümü doygunluğa ulaşabilir.
  • K gaz bölümü doygunluğa ulaşabilir.

Bu bölümlerden hangisi önce kullanım sınırına ulaşırsa bütün AK filtre değiştirilmelidir.

“A1K1 bir vardiya gider”, “A2K2 iki vardiya kullanılır” veya “A2K2 kesin iki kat uzun dayanır” gibi sabit süre genellemeleri yapılmamalıdır.

AK Filtre Koku Gelince mi Değiştirilir?

Hayır. Koku normal filtre değiştirme programının yerine kullanılmamalıdır.

  • Bazı kimyasalların yeterli uyarı kokusu bulunmayabilir.
  • Koku eşiği güvenli maruziyet seviyesinden yüksek olabilir.
  • Kullanıcı zamanla kokuya alışabilir.
  • Organik buharın kokusu amonyak kokusunu veya amonyak başka bir kimyasalı maskeleyebilir.
  • Maske kenarındaki kaçak filtre doygunluğu sanılabilir.
  • A veya K bölümlerinden biri diğerinden daha erken doygunluğa ulaşabilir.
  • Koku hissedilene kadar beklemek gereksiz maruziyet oluşturabilir.

Filtre üretici teknik verileri, ortam ölçümleri ve yazılı değiştirme programına göre doygunluğa ulaşmadan yenilenmelidir.

Maske İçinde Koku, Tat veya Tahriş Hissedilirse

  1. Çalışma derhâl durdurulmalıdır.
  2. Çalışan güvenli ve temiz havaya çıkmalıdır.
  3. Maske kirlenmiş alanın içinde çıkarılmamalıdır.
  4. Filtrenin bütün kimyasallar için doğru seçildiği kontrol edilmelidir.
  5. A ve K kapasite sınıflarının yeterliliği incelenmelidir.
  6. Filtre değiştirme süresi ve kullanım kayıtları kontrol edilmelidir.
  7. Maske ile yüz arasında kaçak olup olmadığı değerlendirilmelidir.
  8. Filtre bağlantıları, valfler ve yüz contası kontrol edilmelidir.
  9. Kimyasal yoğunluğunun filtre kullanım sınırını aşmış olabileceği değerlendirilmelidir.
  10. Sorun belirlenmeden aynı maske ve filtreyle çalışmaya devam edilmemelidir.

Yarım Yüz Maske mi Tam Yüz Maske mi?

Karşılaştırma Yarım Yüz Maske Tam Yüz Maske
Kapattığı alan Burun, ağız ve çene Burun, ağız, çene, gözler ve yüz çevresi
Göz koruması Sağlamaz; kimyasala uygun gözlük ayrıca gerekir. Vizör sayesinde gözleri ve yüz çevresini kapsar.
Genel kullanım Göz riskinin ayrı koruyucuyla kontrol edilebildiği ve gerekli koruma seviyesinin uygun olduğu işler Göz tahrişi, kimyasal sıçrama veya daha geniş yüz kapsaması gereken işler
Filtre uyumluluğu AK filtrenin yarım yüz gövdeyle onaylı olması gerekir. AK filtrenin tam yüz gövdeyle onaylı olması gerekir.

Amonyak ve bazı organik buharlar gözleri de etkileyebileceği için yalnızca solunum filtresi seçimi yeterli olmayabilir. Göz-yüz riski bulunan işlerde uygun tam yüz maskesi değerlendirilmelidir.

Tam yüz maske kullanılması filtrenin kimyasal kapsamını değiştirmez. AK filtre tam yüz maskeye takıldığında B, E, P3, AX, CO, Hg veya NO koruması kazanmaz.

AK Filtre Her Maskeye Uyar mı?

Hayır. Filtre ile maske gövdesinin teknik olarak uyumlu ve üretici tarafından onaylanmış bir sistem oluşturması gerekir.

  • Filtrenin marka ve model kodu,
  • Maske gövdesinin marka ve serisi,
  • Bayonet, Rd40 veya özel bağlantı sistemi,
  • Tek ya da çift filtreli yapı,
  • Yarım veya tam yüz kullanım onayı,
  • Adaptör veya filtre tutucu gereksinimi,
  • Filtrenin ağırlığı ve maske dengesi,
  • Filtrenin son kullanma tarihi,
  • Üreticinin onayladığı tam sistem kombinasyonu kontrol edilmelidir.

Fiziksel olarak takılması yeterli değildir: Farklı marka maske, filtre ve adaptörler açık teknik onay olmadan birleştirilmemelidir.

Çift AK Filtre Nasıl Değiştirilir?

Çift filtreli maske sistemlerinde sağ ve sol filtre aynı anda değiştirilmelidir.

İki filtrenin:

  • Aynı marka ve modelde,
  • Aynı A ve K kapasite sınıflarında,
  • Aynı anda ambalajından çıkarılmış,
  • Aynı kimyasal ortamda kullanılmış,
  • Aynı kullanım süresine sahip olması gerekir.

Yalnızca tek filtrenin değiştirilmesi dengesiz solunum direnci, farklı hizmet ömrü ve hatalı filtre takibi oluşturabilir.

AK Filtre Oksijen Sağlar mı?

Hayır. AK filtresi ortam havasındaki uygun gaz ve buharları süzer; kullanıcıya oksijen üretmez.

Aşağıdaki ortamlarda standart filtreli maske kullanılmamalıdır:

  • Oksijen seviyesi yetersiz alanlar,
  • Gaz veya buhar türünün bilinmediği atmosferler,
  • Kimyasal konsantrasyonunun ölçülmediği ortamlar,
  • Ani kaçak ve acil müdahale alanları,
  • Yaşam veya sağlık için derhâl tehlikeli atmosferler,
  • Havalandırması yetersiz tank, kuyu, kanal, silo ve kapalı depolar,
  • Filtrenin kapasite veya kullanım sınırının aşıldığı prosesler.

Kapalı alan uyarısı: Bütün kimyasallar için doğru AK filtre seçilmiş olsa bile oksijen yetersiz veya gaz yoğunluğu bilinmeyen kapalı alanlarda hava beslemeli ya da bağımsız solunum sistemi gerekir.

AK Filtre Nasıl Saklanır?

  • Kullanılmamış filtre orijinal kapalı ambalajında tutulmalıdır.
  • Ambalaj kullanımdan hemen önce açılmalıdır.
  • Son kullanma tarihi kontrol edilmelidir.
  • İlk açılma ve kullanım tarihi kaydedilmelidir.
  • Filtre aşırı sıcaklık ve nemden korunmalıdır.
  • Doğrudan güneş altında bırakılmamalıdır.
  • Kimyasal proses alanında açıkta tutulmamalıdır.
  • Üreticinin izin verdiği kapalı saklama kabı kullanılmalıdır.
  • Hasarlı, ıslanmış veya son kullanma tarihi geçmiş filtre kullanılmamalıdır.

Filtreyi kapalı kapta saklamak, doygunluğa ulaşmış A veya K gaz bölümünün tekrar kullanılabileceği anlamına gelmez.

AK Filtre Yıkanır mı?

Hayır. AK gaz filtresi yıkanmamalı, suya batırılmamalı, açılmamalı veya basınçlı havayla temizlenmemelidir.

  • Su veya deterjanla yıkamak,
  • Dezenfektan ya da temizleme sıvısı püskürtmek,
  • Basınçlı hava tutmak,
  • Filtreyi sallamak, vurmak veya fırçalamak,
  • Filtre kasasını açmak,
  • Aktif karbonu değiştirmeye çalışmak,
  • Isıtıcı, fırın veya saç kurutma makinesiyle kurutmak filtreyi kullanılamaz hâle getirebilir.

Tekrar kullanılabilir maske gövdesi, filtreler çıkarıldıktan sonra üreticinin izin verdiği yöntemle temizlenebilir.

Yüz Uyum Testi ve Sakal Neden Önemlidir?

Doğru AK filtre seçilmiş olsa bile maske kullanıcının yüzüne sızdırmaz oturmuyorsa gazlar ve buharlar filtreye ulaşmadan maske kenarından içeri girebilir.

  • Kullanıcıya uygun maske marka, model ve bedeni seçilmelidir.
  • Sıkı oturan yarım ve tam yüz maskelerde yüz uyum testi yapılmalıdır.
  • Her kullanımdan önce kullanıcı sızdırmazlık kontrolü gerçekleştirilmelidir.
  • Sakal ve kirli sakal yüz contası altında bulunmamalıdır.
  • Saç, gözlük sapı veya tulum kapüşonu contanın altına girmemelidir.
  • Baş bantları, valfler ve yüz contası hasar açısından kontrol edilmelidir.
  • Maske modeli, tipi veya bedeni değişirse yüz uyumu yeniden değerlendirilmelidir.

Sakal uyarısı: A2K2 gibi daha yüksek kapasiteli bir filtrenin kullanılması, sakal nedeniyle maske ile yüz arasında oluşan hava kaçağını telafi etmez.

AK Filtre Kullanırken Yapılan Hatalar

  • AK filtrenin bütün organik gazlardan koruduğunu düşünmek,
  • Bütün boya, tiner ve solventleri A sınıfında kabul etmek,
  • Kimyasalın kaynama noktasını ve AX ihtiyacını kontrol etmemek,
  • AK filtrenin bütün aminlerden koruduğunu düşünmek,
  • Kimyasalın tam adını ve CAS numarasını kontrol etmemek,
  • Bir ürünün metilamin onayını bütün AK filtrelere genellemek,
  • AK filtrenin toz, sis ve aerosolden koruduğunu varsaymak,
  • Partikül bulunan işte AKP3 ihtiyacını değerlendirmemek,
  • AK filtrenin klor ve B sınıfı gazlardan koruduğunu düşünmek,
  • AK filtrenin asit gazlarından koruduğunu düşünmek,
  • AK filtrenin karbon monoksitten koruduğunu varsaymak,
  • Cıva ve azot oksitlerinde özel filtre ihtiyacını atlamak,
  • A1K1 ile A2K2 farkını filtreleme yüzdesi sanmak,
  • A2K2 filtrenin kesin iki kat uzun kullanılacağını düşünmek,
  • Yalnızca AK satış adına bakıp gerçek kapasite kodunu kontrol etmemek,
  • Kimyasal konsantrasyonunu ölçmeden filtre seçmek,
  • Filtre değişimini yalnızca kokuya göre yapmak,
  • Her AK filtrenin her maskeye uyduğunu düşünmek,
  • Farklı marka maske ve filtreleri teknik onay olmadan birleştirmek,
  • Çift filtreli sistemde yalnızca tek filtreyi değiştirmek,
  • Filtreyi yıkamak veya basınçlı havayla temizlemek,
  • Yüz uyum testi yaptırmamak,
  • Her kullanımda sızdırmazlık kontrolü yapmamak,
  • Sakallı yüzle sıkı oturan maske kullanmak,
  • Ani amonyak veya solvent kaçağında standart AK filtreye güvenmek,
  • Oksijen yetersiz veya gaz yoğunluğu bilinmeyen ortamda filtreli maske kullanmak.

Sık Sorulan Sorular

AK filtre nedir?

AK filtre, A sınıfındaki belirli organik gaz ve buharlarla K sınıfındaki amonyak ve belirli organik amonyak türevlerini aynı sistemde birleştiren gaz filtresidir.

AK filtre hangi gazlardan korur?

Üreticinin onayladığı belirli A sınıfı organik gaz ve buharlarla K sınıfı amonyak ve belirli organik amonyak türevlerinde değerlendirilir.

AK açılımı nedir?

A, kaynama noktası 65°C’nin üzerindeki belirli organik gaz ve buharları; K ise amonyak ve üreticinin onayladığı belirli organik amonyak türevlerini ifade eder.

AK filtrenin renk kodu nedir?

A sınıfı kahverengi, K sınıfı yeşil renk koduyla gösterilir.

A1K1 ne demek?

A1K1, A ve K gaz gruplarında sınıf 1 düşük kapasiteli kombine gaz filtresidir.

A2K2 ne demek?

A2K2, A ve K gaz gruplarında sınıf 2 orta kapasiteli kombine gaz filtresidir.

A2K2 iki kat uzun kullanılır mı?

Hayır. Daha yüksek gaz tutma kapasitesi kesin iki kat kullanım süresi anlamına gelmez. Gerçek süre kimyasal ve çalışma koşullarına bağlıdır.

AK filtre boya ve tinerden korur mu?

Bazı boya ve solvent bileşenleri A sınıfında olabilir. Ancak AK filtre için ayrıca K sınıfı gaz riski bulunmalı ve bütün bileşenler teknik tablodan doğrulanmalıdır.

AK filtre amonyaktan korur mu?

K bölümü nedeniyle üretici onaylı AK filtreler amonyak için değerlendirilebilir. Kapasite, gaz yoğunluğu ve hizmet ömrü kontrol edilmelidir.

AK filtre bütün aminlerden korur mu?

Hayır. Yalnızca kullanılan filtre modelinin K sınıfı tablosunda açıkça onaylanan kimyasallar için kullanılmalıdır.

AK filtre partikülden korur mu?

Hayır. Ürün kodunda ayrıca P2 veya P3 bulunmuyorsa toz, duman, sis ve aerosol koruması yoktur.

AKP3 ne demek?

AKP3, A ve K gaz korumasına ek olarak P3 partikül koruması içeren kombine filtredir.

AK filtre ile A filtre aynı mı?

Hayır. AK filtresi A sınıfına ek olarak K sınıfı amonyak koruması içerir.

AK filtre ile K filtre aynı mı?

Hayır. AK filtresi K sınıfına ek olarak A sınıfındaki belirli organik gaz ve buharları içerir.

AK filtre ile ABEK aynı mı?

Hayır. ABEK filtresi A ve K sınıflarına ek olarak B sınıfı inorganik gazları ve E sınıfı asit gazlarını da içerir.

AK filtre ile AX aynı mı?

Hayır. AX, kaynama noktası 65°C veya altında bulunan belirli organik gaz ve buharlar için özel filtre sınıfıdır.

AK filtre klordan korur mu?

Hayır. Klor için B sınıfı veya diğer gazlara göre uygun kombine filtre gerekir.

AK filtre asit gazından korur mu?

Hayır. Asit gazları için E sınıfı veya diğer gazlarla birlikteyse uygun ABEK tipi filtre gerekir.

AK filtre karbon monoksitten korur mu?

Hayır. Karbon monoksit için özel CO sistemi veya çalışma koşullarına göre hava sağlayan solunum cihazı gerekir.

AK filtrenin kullanım süresi kaç saattir?

Sabit bir saat yoktur. Kimyasal türü ve yoğunluğu, kapasite, sıcaklık, nem, solunum hızı ve çalışma süresine göre değiştirme programı hazırlanmalıdır.

AK filtre koku gelince mi değiştirilir?

Hayır. Koku normal değiştirme yöntemi değildir. Filtre üretici verileri ve yazılı değiştirme programına göre doygunluğa ulaşmadan yenilenmelidir.

Maske içinde koku hissedilirse ne yapılır?

Çalışma durdurulmalı, güvenli havaya çıkılmalı ve filtre seçimi, kapasitesi, kullanım süresi, maske sızdırmazlığı ve gaz yoğunluğu kontrol edilmelidir.

AK filtre her maskeye uyar mı?

Hayır. Maske gövdesi, filtre markası, ürün serisi ve bağlantı sistemi teknik olarak uyumlu olmalıdır.

Çift AK filtrenin biri değiştirilebilir mi?

Hayır. Çift filtreli sistemlerde iki filtre aynı anda ve aynı modelle değiştirilmelidir.

AK filtre yıkanır mı?

Hayır. Gaz filtreleri yıkanmamalı, suya batırılmamalı, açılmamalı veya basınçlı havayla temizlenmemelidir.

AK filtre acil kimyasal kaçakta kullanılır mı?

Bilinmeyen veya yüksek gaz yoğunluğundaki acil kaçak müdahalesinde standart AK filtreye güvenilmemelidir.

AK filtre kapalı alanda kullanılır mı?

Oksijen seviyesi ve gaz yoğunluğu ölçülmeden kullanılmamalıdır. Bilinmeyen veya oksijen yetersiz atmosferlerde hava sağlayan sistem gerekir.

AK filtre sakalla kullanılır mı?

Sakal ve kirli sakal sıkı oturan maskenin yüz çevresindeki sızdırmazlığını bozabilir. Doğru filtre bu hava kaçağını telafi etmez.

Sonuç: AK Filtre A ve K Gaz Sınıflarını Birleştirir

AK filtresi, üreticinin teknik olarak onayladığı belirli A sınıfı organik gaz ve buharlarla K sınıfı amonyak ve belirli organik amonyak türevlerinin birlikte bulunduğu kontrollü işlerde değerlendirilir.

A ve K sınıflarının ikisinin de gerçekten gerekli olduğu doğrulanmalıdır. Yalnızca organik buhar varsa A filtre, yalnızca amonyak varsa K filtre daha hedefli olabilir.

AK filtresi partikül, AX sınıfı özel organikler, B sınıfı inorganik gazlar, E sınıfı asit gazları, karbon monoksit, cıva, azot oksitleri veya oksijen yetersizliği için evrensel çözüm değildir.

Doğru seçim; kimyasalların tam adı, CAS numarası, kaynama noktası, fiziksel hâli, ortam konsantrasyonu, A ve K kapasitesi, filtre değiştirme programı, maske uyumluluğu, yüz uyumu ve oksijen seviyesi birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır.

Organik buhar ve amonyak riskinize uygun filtreyi seçin

AK, AKP3, A, K, ABEK ve diğer gaz filtreleriyle uyumlu yarım ve tam yüz maskelerini Propazar’da karşılaştırabilirsiniz.

Maske Filtrelerini İncele AKP3 Filtreyi İncele Yarım Yüz Maskelerini İncele Tam Yüz Maskelerini İncele

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Filtre seçimi; kimyasalların tam adı ve CAS numarası, Güvenlik Bilgi Formları, kaynama noktaları, fiziksel hâlleri, ortam ve kişisel maruziyet ölçümleri, oksijen seviyesi, filtre üreticisinin kimyasal ve uyumluluk tabloları, hizmet ömrü hesabı ve yetkili iş güvenliği uzmanının değerlendirmesine göre yapılmalıdır.

T-Soft E-Ticaret Sistemleriyle Hazırlanmıştır.