ESKİŞEHİR | Elazığ | Hatay | Zonguldak | Konya | Giresun | İstanbul | Yozgat | Kayseri ve Diğer Tüm İller ...
TR − TL
English
Hesabım
Sepetim
Bir forkliftin çalışanı son anda sıyırıp geçmesi… Yüksekten düşen bir malzemenin birkaç santimetre farkla kimseye çarpmaması… Kaygan zeminde çalışan kişinin düşmeden son anda tutunması…
Bu olaylarda yaralanma olmayabilir. Kimse hastaneye gitmeyebilir. Üretim durmamış olabilir. Ancak aslında ortada çok kritik bir durum vardır: ramak kala olayı.
İş sağlığı ve güvenliğinde birçok büyük iş kazası, öncesinde defalarca yaşanan küçük uyarı sinyalleriyle gelir. İşte ramak kala sistemi, bu sinyalleri kazaya dönüşmeden yakalamayı amaçlar.
Ramak kala; işyerinde meydana gelen, çalışanı, işyerini veya ekipmanı zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarar oluşturmayan olaydır.
İngilizcede “Near Miss” olarak geçen bu kavram, iş güvenliğinde en önemli proaktif yaklaşımlardan biridir. OSHA’ya göre near miss; yaralanma veya hasar oluşmayan ancak küçük bir zaman veya pozisyon farkıyla ciddi sonuç doğurabilecek olaydır.
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında ve Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği’nde de ramak kala olayların kayıt altına alınmasının önemi vurgulanmaktadır.
Yaralanma, ölüm veya ekipman hasarı oluşur.
Hasar oluşmaz ama oluşma ihtimali çok yüksektir.
Henüz olay gerçekleşmemiştir ancak risk vardır.
Birçok işletme yalnızca yaralanmalı kazaları kayıt altına alır. Oysa iş güvenliğinde asıl değerli veri çoğu zaman ramak kala olaylardır. Çünkü bunlar, gelecekte yaşanabilecek büyük kazaların habercisidir.
Heinrich ve Bird gibi iş güvenliği araştırmalarında; ciddi kazalardan önce yüzlerce küçük olay ve ramak kala yaşandığı ortaya konmuştur. OSHA da işverenlerin yaralanma olmayan “close call” olaylarını araştırmasını güçlü şekilde tavsiye etmektedir.
İskele üzerinden düşen anahtar kimseye çarpmadı. Yaralanma olmadı ama birkaç saniye farkla ölümcül kaza yaşanabilirdi.
Forklift operatörü çalışanı son anda fark etti. Çarpışma olmadı ancak yaya yolu eksikliği tespit edildi.
Makine gövdesinde kaçak fark edildi. Çalışan elektrik çarpılmadan sistem durduruldu.
Yağ sızıntısı nedeniyle çalışan kaydı ancak düşmeden tutundu. Temizlik ve bakım eksikliği ortaya çıktı.
| Durum | Sonuç | Önemi |
|---|---|---|
| İş Kazası | Yaralanma / Hasar oluşur | Kayıp gerçekleşmiştir |
| Ramak Kala | Hasar oluşmaz | Büyük kazanın erken sinyalidir |
İşletmelerde en sık yapılan hata, ramak kala olayların küçümsenmesidir.
“Zaten kimseye bir şey olmadı” “Ucuz atlattık” “Boşver” “Bir dahaki sefere dikkat ederiz”
Bu yaklaşım, gelecekteki büyük kazaların temelini oluşturur. Çünkü aynı risk ortamı devam ettiği sürece olay tekrar eder. Sadece bir sonraki sefer sonuç daha ağır olabilir.
Ramak kala sisteminin amacı çalışanı suçlamak değil, sistemi geliştirmektir. Bu nedenle çalışanlar bildirim yapmaktan korkmamalıdır.
Çalışanlar hızlı ve kolay şekilde bildirim yapabilmelidir.
Fotoğraf ve açıklama ile olay daha net analiz edilmelidir.
“Kim yaptı?” değil, “neden oldu?” sorusu sorulmalıdır.
Risk ortadan kaldırılmalı ve tekrar yaşanması önlenmelidir.
Ramak kala olaylarının yalnızca fark edilmesi değil, düzenli şekilde kayıt altına alınması da önemlidir. Çalışanların sahada gördüğü tehlikeli durumları kolayca iletebilmesi için yazılı veya dijital bildirim sistemleri oluşturulabilir.
Fabrika, şantiye, depo, bakım atölyesi ve üretim tesislerinde çalışanların kolay ulaşabileceği noktalara yerleştirilen bildirim sistemleri, ramak kala olaylarının düzenli şekilde toplanmasına ve İSG ekiplerinin bu bildirimleri değerlendirmesine yardımcı olur.
Fiziksel bildirim sistemi oluşturmak isteyen işletmeler için profesyonel ramak kala kutusu ürünümüzü inceleyebilirsiniz.
Başarılı işletmelerde çalışanlar ramak kala bildirimi yaptığı için cezalandırılmaz; tam tersine teşvik edilir.
Çünkü amaç suçlu bulmak değil, kazayı önlemektir.
Ramak kala olaylar, iş güvenliğinin en değerli erken uyarı sistemlerinden biridir. Yaralanma oluşmaması, riskin olmadığı anlamına gelmez. Tam tersine; büyük bir kazanın ucuz atlatılmış hali olabilir.
Bu nedenle işletmeler yalnızca iş kazalarını değil, ramak kala olayları da kayıt altına almalı, analiz etmeli ve düzeltici faaliyetlerle sistemi geliştirmelidir.
Unutulmamalıdır ki:
Yaralanma veya hasar oluşmayan ancak oluşma ihtimali çok yüksek olan olaylara ramak kala denir.
Near miss, İngilizcede ramak kala anlamına gelir ve iş güvenliğinde ciddi kazaya dönüşebilecek olayları ifade eder.
İSG mevzuatı kapsamında işverenlerin ramak kala olayları incelemesi ve kayıt altına alması önemlidir.
Çalışanların fark ettiği tehlikeler ve ramak kala olayları, işletmede kullanılan bildirim formu veya dijital bildirim sistemi üzerinden kayıt altına alınabilir. Önemli olan bildirimlerin düzenli olarak değerlendirilmesi ve gerekli düzeltici faaliyetlerin uygulanmasıdır.
