ESKİŞEHİR | Elazığ | Hatay | Zonguldak | Konya | Giresun | İstanbul | Yozgat | Kayseri ve Diğer Tüm İller ...
TR − TL
English
Hesabım
Sepetim
Yanıcı gaz, toksik gaz ve oksijen eksikliği bulunan ortamlarda güvenlik tahminle değil, doğru ölçümle sağlanır. LEL, UEL ve PEL değerleri; yangın, patlama, zehirlenme ve boğulma risklerini anlamak için kullanılan en kritik iş güvenliği kavramlarıdır.
Alt Patlama Limiti. Gazın havada yanma veya patlama oluşturabileceği en düşük konsantrasyon seviyesidir.
Üst Patlama Limiti. Gazın havada yanma veya patlama oluşturabileceği en yüksek konsantrasyon seviyesidir.
Müsaade Edilen Maruziyet Sınırı. Çalışanın belirli süre boyunca maruz kalabileceği azami gaz veya buhar seviyesidir.
Gaz konsantrasyonu LEL ile UEL arasındaysa ortam yanma veya patlama için uygun hale gelmiş olabilir. Bu durumda tek bir kıvılcım bile büyük bir kazaya neden olabilir.
LEL, “Lower Explosive Limit” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede Alt Patlama Limiti olarak kullanılır.
Bir gaz veya buhar havada çok düşük seviyedeyse yanma için yeterli yakıt bulunmaz. Ancak gaz oranı artıp LEL seviyesine ulaştığında karışım artık yanıcı hale gelir.
UEL, “Upper Explosive Limit” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede Üst Patlama Limiti olarak açıklanır.
Gaz oranı çok yükseldiğinde ortamda oksijen yetersiz kalabilir. Bu durumda karışım “çok zengin” hale gelir ve yanma gerçekleşmeyebilir. Ancak bu alan asla güvenli kabul edilmemelidir.
PEL, “Permissible Exposure Limit” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede Müsaade Edilen Maruziyet Sınırı olarak düşünülebilir.
PEL değeri patlama riskinden çok çalışanın sağlığıyla ilgilidir. Bir gaz patlayıcı seviyede olmasa bile solunduğunda baş ağrısı, mide bulantısı, bilinç kaybı, zehirlenme veya uzun vadeli meslek hastalığı riski oluşturabilir.
Patlama için üç ana unsur gerekir: yanıcı madde, oksijen ve tutuşturucu kaynak. Gaz konsantrasyonu doğru aralığa geldiğinde kıvılcım, statik elektrik, sıcak yüzey, açık alev veya uygun olmayan elektrikli ekipman patlamayı başlatabilir.
Önce ortamda yeterli oksijen olup olmadığı kontrol edilir.
Yanıcı gaz veya patlayıcı atmosfer riski değerlendirilir.
CO, H2S, NH3 gibi sağlığı tehdit eden gazlar kontrol edilir.
Gaz seviyesi değişebileceği için çalışma boyunca takip yapılır.
Gazı göremezsiniz. Çoğu zaman kokusunu da güvenilir şekilde alamazsınız. Bu yüzden çalışma öncesi ve çalışma sırasında uygun gaz ölçüm cihazlarıyla kontrol yapılmalıdır.
Ölçüm Cihazları Gaz Ölçüm Cihazları| Kavram | Türkçe Anlamı | Asıl Risk | Ne İçin Kullanılır? |
|---|---|---|---|
| LEL | Alt Patlama Limiti | Yangın / patlama başlangıcı | Yanıcı atmosferin alt sınırını belirlemek için |
| UEL | Üst Patlama Limiti | Patlayıcı aralığın üst sınırı | Gaz-hava karışımının yanabilir aralığını anlamak için |
| PEL | Müsaade Edilen Maruziyet Sınırı | Sağlık riski | Çalışanın güvenli maruziyetini değerlendirmek için |
Kapalı alana ölçüm yapılmadan girmek en tehlikeli saha hatalarından biridir.
Bazı gazlar kokusuzdur. Bazıları ise yüksek yoğunlukta koku alma duyusunu yanıltabilir.
Kalibrasyonu yapılmamış cihaz yanlış sonuç verebilir ve sahte güven hissi oluşturabilir.
Gazlar yoğunluklarına göre zemin, orta seviye veya tavanda birikebilir. Farklı seviyelerden ölçüm yapılmalıdır.
O2, LEL, CO, H2S, NH3 veya farklı gaz risklerine göre cihaz seçilmelidir.
Sesli, ışıklı ve titreşimli alarm özellikleri saha güvenliği için avantaj sağlar.
Kapalı alana girmeden önce uzaktan numune almak için pompalı cihazlar tercih edilebilir.
Cihazın düzenli kalibrasyonu yapılmalı, sensör ömrü takip edilmelidir.
Gazı göremezsiniz. Her zaman kokusunu alamazsınız. Ama sonucu çok ağır olabilir.
Bu nedenle gaz riski olan alanlarda ölçüm yapmadan çalışma başlatılmamalıdır.
LEL, UEL ve PEL kavramları doğru anlaşılmadığında gazlı ortamlar ciddi iş kazalarına neden olabilir. Yanıcı gazlar patlama riski yaratırken, toksik gazlar çalışan sağlığını tehdit eder. Oksijen eksikliği ise kısa sürede bilinç kaybına ve ölüme yol açabilir.
Bu yüzden gaz riski bulunan işletmelerde doğru cihaz seçilmeli, cihazlar düzenli kontrol edilmeli ve çalışanlar ölçüm sonuçlarını doğru yorumlayacak şekilde eğitilmelidir.
LEL, bir gazın havada yanma veya patlama oluşturabileceği en düşük konsantrasyon seviyesidir.
UEL, bir gazın havada yanma veya patlama oluşturabileceği en yüksek konsantrasyon seviyesidir. UEL üzeri ortam güvenli kabul edilmez.
PEL, çalışanın belirli süre boyunca maruz kalabileceği izin verilen gaz veya buhar sınırıdır. Daha çok sağlık riskiyle ilgilidir.
Çünkü bu aralıkta gaz-hava karışımı yanma veya patlama için uygundur. Kıvılcım, sıcak yüzey veya statik elektrik patlamayı başlatabilir.
Hayır. Oksijen seviyesi ve toksik gazlar da kontrol edilmelidir. Bazı ortamlar patlayıcı olmasa bile boğucu veya zehirleyici olabilir.
Kalibrasyonu yapılmayan cihaz yanlış değer gösterebilir. Bu da tehlikeli ortamın güvenli sanılmasına neden olabilir.
