Forklift ve kaldırma makineleri; depo, fabrika, lojistik merkezi, şantiye, üretim hattı ve sevkiyat alanlarında en sık kullanılan iş ekipmanlarıdır. Ancak yük kaldırma, taşıma, manevra, rampa kullanımı ve vinç-caraskal operasyonları ciddi iş kazası riskleri taşır.
Forklift, transpalet, istif makinesi, vinç, caraskal ve diğer kaldırma ekipmanlarında güvenli çalışma için yalnızca operatör dikkati yeterli değildir. Yetkili operatör kullanımı, günlük ekipman kontrolü, doğru KKD kullanımı, yük kapasitesi kontrolü, çalışma alanı güvenliği ve elektrikli kaldırma sistemlerinde EKED / LOTO kilitleme etiketleme prosedürü birlikte uygulanmalıdır.
Forklift ve kaldırma makinelerinde en büyük riskler; yetkisiz kullanım, kapasite aşımı, dengesiz yükleme, personelin yük altında bulunması, görüşü kapatan yüklerle kontrolsüz manevra, hasarlı sapan-halatzincir kullanımı, rampa hataları ve bakım sırasında enerji izolasyonu yapılmamasıdır.
Forklift ve kaldırma ekipmanları, küçük bir dikkatsizlikte büyük sonuçlar doğurabilecek makinelerdir. Yükün devrilmesi, forkliftin yan yatması, yaya çarpması, yük altında personel bulunması veya hasarlı kaldırma aparatlarının kopması ağır yaralanmalara ve ciddi maddi hasara neden olabilir.
Bu nedenle forklift güvenliği yalnızca operatörün aracı iyi kullanmasına bağlı değildir. Depo düzeni, trafik planı, yaya yolları, yük kapasitesi, günlük kontrol formları, bakım kayıtları ve çalışan eğitimi bir bütün olarak ele alınmalıdır.
Forklift ve kaldırma ekipmanları yalnızca eğitimli ve belgeli personel tarafından kullanılmalıdır.
Ekipmanın taşıma kapasitesi kesinlikle aşılmamalıdır.
Kaldırma operasyonlarında yetkisiz kişiler çalışma alanından uzak tutulmalıdır.
Elektrikli kaldırma sistemlerinde bakım öncesi enerji izolasyonu uygulanmalıdır.
Forklift veya kaldırma ekipmanı çalıştırılmadan önce vardiya başlangıcında günlük kontrol yapılmalıdır. Bu kontrol, ekipmanın güvenli çalıştığından emin olmak için kritik öneme sahiptir.
Fren, korna, hidrolik sistem, çatal veya lastiklerde sorun varsa forklift kullanılmamalıdır. Arızalı ekipmanla çalışmaya devam etmek hem operatör hem de çevredeki çalışanlar için ciddi risk oluşturur.
Forklift, transpalet, istif makinesi, vinç ve caraskal gibi kaldırma ekipmanları yalnızca yetkili, eğitimli ve belgeli personel tarafından kullanılmalıdır. Operatör belgesi olmayan çalışanlar ekipmanı kullanmamalıdır.
Her forkliftin ve kaldırma ekipmanının belirlenmiş bir taşıma kapasitesi vardır. 2 ton kapasiteli forklift ile 3 tonluk palet kaldırmak devrilme, ekipman hasarı ve ciddi iş kazası riski oluşturur.
Yük tek taraftan alınmamalı, ağırlık merkezi dengeli olacak şekilde çatallara yerleştirilmelidir. Dengesiz yükler dönüşlerde, rampalarda veya ani duruşlarda devrilebilir.
Forklift, vinç veya caraskal ile kaldırılan yükün altında personel bulunmamalıdır. Kaldırılmış kalıp, palet, makine parçası veya ağır ekipman altında geçiş yapılmamalıdır.
Forklift çatalı üzerinde personel taşımak, çalışanı yukarı kaldırmak veya sepet olmadan yüksekte çalışma yapmak son derece tehlikelidir. Personel kaldırma işlemleri yalnızca uygun ve onaylı ekipmanlarla yapılmalıdır.
Yük operatörün görüşünü kapatıyorsa forklift kontrollü şekilde geri geri ilerletilmelidir. Gerekiyorsa işaretçi personel desteği alınmalıdır.
Depo koridorları, rampa çıkışları, kapı geçişleri ve dar alanlarda hız düşürülmelidir. Ani dönüşler forkliftin yan yatmasına veya yükün devrilmesine neden olabilir.
Forklift hareket halindeyken çatallar gereksiz yere yukarıda bırakılmamalıdır. Boş forkliftte bile çatal uçları yere yakın ve güvenli konumda taşınmalıdır.
Yüklü forklift rampada hareket ederken yük yukarı bakacak şekilde konumlandırılmalıdır. Rampalarda ani fren, ani dönüş ve çapraz geçişlerden kaçınılmalıdır.
Vinç ve caraskal operasyonlarında kanca emniyet mandalı sağlam olmalı; sapan, halat ve zincirlerde ezilme, kopma, deformasyon veya aşınma varsa ekipman kullanılmamalıdır.
Forklift ve kaldırma operasyonlarında kullanılacak kişisel koruyucu donanımlar, çalışma alanına ve risk seviyesine göre belirlenmelidir.
Yük düşmesi, çarpma ve depo içi üst seviye risklere karşı kullanılmalıdır.
Forklift trafiği olan alanlarda yayaların görünürlüğünü artırır.
Ağır yük düşmesi, palet çarpması ve kaygan zemin risklerine karşı kullanılmalıdır.
Sapan, zincir, halat ve palet elleçleme işlemlerinde el koruması sağlar.
Elektrikli vinç, caraskal, kaldırma platformu veya akülü sistemlerde bakım yapılmadan önce enerji izolasyonu uygulanmalıdır. Ekipman yalnızca kapatılmakla güvenli hale gelmez; enerjinin beklenmedik şekilde tekrar verilmesini önlemek için EKED / LOTO prosedürü uygulanmalıdır.
Forkliftlerde hidrolik kaçak hem ekipman arızası hem de kayma riski oluşturur. Hidrolik yağ sızıntısı görüldüğünde forklift kullanımı durdurulmalı, bakım ekibine haber verilmeli ve zemin güvenli hale getirilmelidir.
Yağ ve sıvı döküntülerinde uygun emici ürünler kullanılmalıdır. Bu tür durumlarda kimyasal ve yağ emiciler, emici pedler, sosis bariyerler ve döküntü kitleri işletmeler için önemli güvenlik ürünleridir.
Kaldırma işlemi sırasında çalışma alanı yetkisiz kişilere kapatılmalıdır. Vinç hareketi, forklift manevrası veya ağır yük kaldırma operasyonu öncesinde sesli ve görsel uyarı verilmelidir.
İş bitiminde forklift güvenli park alanına alınmalı, çatallar yere indirilmelidir. El freni çekilmeli, kontak kapatılmalı ve anahtar yetkisiz kullanımı önleyecek şekilde alınmalıdır.
Forklift yalnızca yetkili, eğitimli ve belgeli operatörler tarafından kullanılmalıdır.
Hayır. Forklift çatalları üzerinde personel taşınmamalı veya yukarı kaldırılmamalıdır. Bu işlem yalnızca uygun onaylı personel kaldırma ekipmanlarıyla yapılabilir.
Elektrikli vinç, caraskal, forklift veya kaldırma sistemlerinde bakım, arıza veya enerji kaynaklarına müdahale yapılacaksa EKED / LOTO uygulanmalıdır.
Fren, hidrolik, çatal, lastik, korna ve ikaz sistemlerindeki arızalar kazaya neden olabilir. Günlük kontrol, ekipmanın güvenli çalışıp çalışmadığını gösterir.
Forklift ve kaldırma makinelerinde güvenli çalışma; yetkili operatör, günlük kontrol, doğru yükleme, alan güvenliği, KKD kullanımı ve bakım sırasında EKED / LOTO uygulamalarıyla mümkündür.
Unutulmamalıdır: Kaldırma operasyonlarında en güvenli yük, doğru ekipmanla, doğru personel tarafından ve doğru prosedürle taşınan yüktür.