EN 170 gözlük standardı, ultraviyole yani UV ışınlarına karşı kullanılan koruyucu gözlük filtrelerini anlamak için kullanılan önemli standartlardan biridir. Açık saha çalışmaları, laboratuvar ortamları, bazı üretim prosesleri, UV ışınına maruz kalınabilecek teknik işler ve dış ortam uygulamalarında UV korumalı iş gözlüğü seçimi göz sağlığı açısından önemlidir.
Bu rehberde EN 170 standardını, UV korumalı iş gözlüğü seçimini, UV400 ifadesini, lens işaretlerini ve yeni EN ISO 16321 geçişini sade şekilde açıklıyoruz. Ürünleri incelemek için iş güvenliği koruyucu gözlükler kategorisini; şeffaf ve genel kullanım gözlükleri için şeffaf çapak ve taşlama gözlükleri kategorisini ziyaret edebilirsiniz.
EN 170, kişisel göz koruma ürünlerinde ultraviyole filtreleriyle ilgili kullanılan standarttır. Bu standart, UV ışınına karşı koruma sağlayan lenslerin ışık geçirgenliği, filtre seviyesi ve kullanım alanı hakkında bilgi verir. EN 170 işaretlemesi, bir gözlüğün ultraviyole ışınlara karşı belirli bir koruma performansı sunduğunu anlamaya yardımcı olur.
UV korumalı iş gözlükleri özellikle açık alan çalışmaları, yoğun gün ışığına maruz kalınan saha işleri, bazı laboratuvar uygulamaları ve UV ışını oluşturabilecek teknik proseslerde tercih edilir. Ancak UV koruması, mekanik darbe koruması ile aynı şey değildir. Bu nedenle iş gözlüğü seçerken UV filtresiyle birlikte EN 166 veya yeni EN ISO 16321 kapsamındaki mekanik dayanım ve ürün işaretleri de kontrol edilmelidir.
Ultraviyole ışınlar çıplak gözle görülmez; ancak uzun süreli veya yoğun maruziyet durumunda göz sağlığı açısından risk oluşturabilir. Açık alanda çalışan personeller, saha ekipleri, bakım-onarım çalışanları, cam kenarı üretim alanları, laboratuvar uygulamaları ve UV ışını kullanılan özel proseslerde gözlük seçiminde UV koruma özelliği dikkate alınmalıdır.
İş güvenliği gözlüğü, yalnızca göze çarpan parçacıkları durdurmak için değil; çalışma ortamındaki ışık ve radyasyon risklerine göre de seçilmelidir. Bu nedenle “UV korumalı gözlük”, “EN 170 gözlük”, “UV400 iş gözlüğü” ve “şeffaf UV korumalı koruyucu gözlük” gibi ürün aramalarında lens işaretlemeleri kontrol edilmelidir.
Her koyu renkli gözlük UV korumalı iş güvenliği gözlüğü değildir. Güneş gözlüğü görünümünde olan bir ürün, mekanik darbe dayanımı veya iş güvenliği standardı taşımıyorsa endüstriyel iş gözlüğü yerine kullanılmamalıdır. Ürün seçiminde standart, lens işareti, mekanik dayanım ve üretici teknik bilgisi birlikte kontrol edilmelidir.
EN 170 ile ilişkili lenslerde genellikle filtre kodu ve koyuluk seviyesi birlikte yer alır. UV filtreleri için 2 veya 2C gibi kodlar görülebilir. 2 kodu UV koruma filtresini, 2C ise renk tanımayı daha az bozan UV filtre tiplerini ifade etmek için kullanılır. Bu işaretlerin yanında optik sınıf, mekanik dayanım ve kaplama özellikleri de bulunabilir.
| Kod | Anlamı | Kullanım Notu |
|---|---|---|
| 2 | UV koruma filtresi | Ultraviyole ışınlara karşı filtreleme amacıyla kullanılır. |
| 2C | Renk tanımayı daha az etkileyen UV filtresi | Renk ayrımının önemli olduğu işlerde avantaj sağlayabilir. |
| 1.2 / 1.4 / 1.7 | Lens koyuluk veya geçirgenlik seviyesi | Çalışma ortamındaki ışık seviyesiyle birlikte değerlendirilir. |
| 1 | Optik sınıf | Uzun süreli kullanıma uygun optik kaliteyi ifade eder. |
| F | Düşük enerjili darbe dayanımı | Çapak ve küçük partikül risklerinde önemlidir. |
UV400 ifadesi, lensin belirli dalga boyuna kadar ultraviyole ışınları filtrelemek üzere tasarlandığını belirtmek için kullanılır. İş güvenliği gözlüklerinde UV400 bilgisi özellikle açık alanlarda, gün ışığı altında veya UV maruziyetinin önemli olduğu çalışmalarda kullanıcılar tarafından sık araştırılır. Ancak UV400 bilgisi tek başına ürünün iş güvenliği gözlüğü olduğu anlamına gelmez.
Bir ürünün iş güvenliği amaçlı kullanılabilmesi için UV korumasının yanında mekanik dayanım, optik sınıf, lens malzemesi, ürün işaretleri ve standart bilgisi de kontrol edilmelidir. Bu nedenle UV400 iş gözlüğü seçerken EN 166, EN 170 veya yeni EN ISO 16321 kapsamındaki ürün bilgileri birlikte değerlendirilmelidir.
Evet, birçok şeffaf iş güvenliği gözlüğü UV koruma özelliğine sahip olabilir. UV koruması için lensin mutlaka koyu renkli olması gerekmez. Şeffaf polikarbonat lensli iş gözlükleri, ürün teknik bilgisine bağlı olarak UV ışınlarını filtreleyebilir. Bu nedenle şeffaf gözlük alırken ürün açıklamasındaki UV koruma, EN 170, UV400 veya ilgili lens işaretleri kontrol edilmelidir.
Genel üretim, montaj, bakım ve depo işleri için şeffaf lensli modeller tercih edilebilir. Ürünleri incelemek için şeffaf çapak ve taşlama gözlüğü kategorisine bakabilirsiniz.
EN 170 ultraviyole yani UV filtreleriyle ilgilidir. EN 172 ise endüstriyel kullanım için güneş parlaması filtreleriyle ilişkilidir. Bu nedenle açık alanda kullanılan bir gözlükte hem UV koruma hem de güneş parlamasına karşı konfor ihtiyacı gündeme gelebilir. Ancak bu iki standart aynı şey değildir.
UV riski için EN 170 bilgisi, güneş parlaması ve güçlü ışık konforu için EN 172 bilgisi değerlendirilir. Füme, siyah veya güneş parlamasına karşı kullanılan iş gözlüklerini incelemek için siyah, füme ve yeşil iş gözlükleri kategorisini ziyaret edebilirsiniz.
| Standart | Odak Alanı | Örnek Kullanım |
|---|---|---|
| EN 170 | Ultraviyole filtreleri | UV korumalı şeffaf veya özel lensli iş gözlükleri |
| EN 172 | Endüstriyel güneş parlaması filtreleri | Füme, güneş parlamasına karşı kullanılan iş gözlükleri |
| EN 169 | Kaynak filtreleri | IR5, yeşil kaynak gözlüğü ve kaynak filtreleri |
EN 170, uzun yıllardır UV filtreli göz koruyucular için kullanılan önemli bir standart olarak bilinir. Ancak yeni dönemde EN ISO 16321 standart ailesi, göz ve yüz koruma ürünlerini daha geniş ve bütünleşik bir yapıda ele almaktadır. Bu nedenle 2026 ve sonrası ürün seçimlerinde EN 170 bilgisi yanında EN ISO 16321 işaretlemeleri de görülebilir.
Bu geçiş, eski EN 170 veya EN 166 işaretli tüm ürünlerin bir anda kullanılamaz olduğu anlamına gelmez. Mevcut ürünlerin geçerliliği, sertifika durumu, üretici beyanı ve mevzuat süreçlerine göre değerlendirilmelidir. Yeni ürünlerde ise EN ISO 16321 kapsamındaki işaretleme ve performans bilgilerine daha fazla rastlanabilir.
UV korumalı iş gözlükleri, ultraviyole ışın riskinin bulunduğu veya açık alanda uzun süre çalışma yapılan işlerde tercih edilebilir. Açık saha ekipleri, bakım-onarım personeli, inşaat ve montaj çalışanları, laboratuvar personeli, teknik servis ekipleri ve dış ortam depo-lojistik çalışanları için UV korumalı lensler avantaj sağlayabilir.
UV korumalı iş gözlüğü seçerken marka, lens kaplaması, optik kalite, buğulanmazlık, çizilme direnci ve ergonomi birlikte değerlendirilmelidir. Uvex, 3M, Delta Plus, Starline, Dräger, Univet ve diğer markalarda farklı UV koruma, şeffaf lens, füme lens, anti-fog ve goggle seçenekleri bulunabilir.
EN 170 veya UV koruma bilgisi bulunan bir iş gözlüğü seçerken çalışma ortamındaki UV riski, lens rengi, optik sınıf, mekanik dayanım, buğulanmaz kaplama, çizilmez kaplama ve kullanım süresi birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle uzun süreli kullanımda gözlüğün hafif olması, burun ve kulak çevresinde baskı yapmaması ve görüş alanını daraltmaması önemlidir.
UV riski için temel koruma uygun filtreli iş gözlüğüdür. Ancak laboratuvar, kimyasal proses, bakım-onarım, temizlik kimyasalları, boya, solvent veya asit-baz temas riski bulunan alanlarda sadece koruyucu gözlük yeterli olmayabilir. Göze yabancı madde veya kimyasal sıçraması ihtimaline karşı göz duşu solüsyonu ve yüksek riskli alanlarda vücut ve göz duşu sistemleri de göz güvenliği planında değerlendirilmelidir.