AFET • ARAMA KURTARMA • YÜKSEKTE ÇALIŞMA
Afet ve Arama Kurtarma Kaskı Teknik Şartname Rehberi
Afet, enkaz, kapalı alan, ip erişim ve teknik kurtarma operasyonlarında kullanılacak baş koruyucunun yalnızca dayanıklı görünmesi yeterli değildir. Kaskın çalışma ortamındaki darbe, elektrik, düşük sıcaklık, yanal sıkışma, düşme ve aksesuar kullanımı ihtiyaçlarına uygun olması gerekir.
Bu rehberde arama kurtarma kaskı teknik şartnamesinde bulunması gereken temel maddeleri, istenecek belgeleri, muayene ve kabul kriterlerini ve BBU Safety SP 9001 modelinin örnek ürün olarak hangi şartları karşıladığını inceleyeceğiz.
Teknik Şartname Hazırlarken Temel İlke
Teknik şartname, belirli bir ürünü tarif etmek yerine kurumun gerçek operasyonel ihtiyacını karşılayacak ölçülebilir koruma, konfor, belge ve performans kriterlerini tanımlamalıdır.
Özellikle kamu alımlarında rekabeti engelleyecek biçimde marka veya model adı kullanılmamalıdır. Marka veya model belirtilmesinin zorunlu olduğu istisnai durumlarda ilgili satın alma mevzuatı değerlendirilerek “veya dengi” yaklaşımı kullanılmalıdır.
Arama Kurtarma Kaskı ile Standart İş Güvenliği Bareti Aynı mı?
Standart bir iş güvenliği bareti çoğunlukla endüstriyel ortamlarda başın üst kısmını düşen cisimlere ve mekanik darbelere karşı korumak amacıyla kullanılır. Arama kurtarma operasyonlarında ise personel eğilebilir, tırmanabilir, ip üzerinde çalışabilir, dar alanlardan geçebilir veya yanal sıkışma riskiyle karşılaşabilir.
Bu nedenle arama kurtarma kullanımında kaskın başta dengeli durması, uyumlu çene bağı, kısa siperlik, kafa lambası bağlantısı, içlik ayarı ve gerektiğinde yanal deformasyon ya da elektriksel yalıtım gibi ek özellikler önem kazanır.
Standart seçimi görev türüne göre yapılmalıdır Endüstriyel yüksekte çalışma bareti, spor amaçlı dağcılık kaskı ve itfaiyeci kaskı aynı ürün sınıfı değildir. Şartname hazırlanmadan önce operasyonun kapsamı ve uygulanması gereken standartlar yetkili iş güvenliği uzmanı tarafından belirlenmelidir.
Şartname Hazırlanmadan Önce Belirlenmesi Gereken Riskler
Düşen Cisim ve Darbe Enkaz, yapı parçaları, el aletleri ve operasyon ekipmanlarından kaynaklanan darbe riskleri.
Yanal Sıkışma Enkaz araları, dar geçişler, tanklar, tüneller ve kapalı alanlardaki yan basınç riski.
Elektrik Tehlikesi Kopmuş enerji hatları, pano, jeneratör, trafo ve hasarlı elektrik tesisatına yakın çalışma.
Yüksekte Çalışma Merdiven, çatı, iskele, kuyu, kule, şaft ve ip erişim operasyonları.
Düşük Sıcaklık Kış operasyonları, yüksek rakım ve uzun süreli soğuk hava maruziyeti.
Aksesuar Kullanımı Kafa lambası, kamera, kulaklık, yüz siperi ve iletişim ekipmanı bağlantı ihtiyacı.
Arama Kurtarma Kaskı İçin Temel Teknik Kriterler
| Kriter |
Önerilen şartname yaklaşımı |
Kontrol yöntemi |
| Temel standart |
Operasyona uygun EN standardı açıkça belirtilmelidir. |
Sertifika ve uygunluk beyanı |
| Gövde malzemesi |
Darbeye dayanıklı termoplastik yapı istenmelidir. |
Üretici teknik dokümanı |
| Ağırlık |
Operasyon süresine uygun makul üst sınır belirlenmelidir. |
Numune tartımı veya katalog |
| Baş çevresi ayarı |
Farklı kullanıcıları kapsayan ayarlanabilir sistem istenmelidir. |
Numune ve kullanım testi |
| İçlik sistemi |
Tekstil içlik, yükseklik ayarı ve değiştirilebilir ter bandı değerlendirilebilir. |
Fiziksel muayene |
| Çene bağı |
Operasyona uygun, ayarlanabilir ve kaskla uyumlu bağlantı sistemi istenmelidir. |
Numune ve uyumluluk kontrolü |
| Elektriksel özellik |
Elektrik riski varsa EN 50365 sınıfı açıkça belirtilmelidir. |
Sertifika ve ürün işaretleri |
| Düşük sıcaklık |
Operasyon iklimine uygun ek sıcaklık performansı istenebilir. |
Sertifika üzerindeki ek işaret |
| Yanal deformasyon |
Enkaz ve dar alan görevlerinde LD ek özelliği değerlendirilebilir. |
Belge ve ürün işareti |
| Aksesuar bağlantısı |
Kafa lambası ve gerekli koruyucular için uyumlu bağlantı noktaları istenmelidir. |
Numune üzerinde montaj testi |
Örnek Arama Kurtarma Kaskı Teknik Şartnamesi
Aşağıdaki maddeler örnek taslaktır. Kurumun görev kapsamına, risk analizine, satın alma mevzuatına ve kullanılacak diğer ekipmanlara göre uzmanlar tarafından güncellenmelidir.
- Ürün, afet, arama kurtarma, kapalı alan, teknik bakım veya yüksekte çalışma operasyonlarında kullanılmaya uygun endüstriyel baş koruyucu olacaktır.
- Ürün, kurumun risk değerlendirmesine uygun olan güncel ulusal veya uluslararası koruyucu kask standardını karşılayacaktır.
- Teklif edilen ürün için CE işareti, AB Uygunluk Beyanı, ilgili tip inceleme sertifikası ve Türkçe kullanım kılavuzu sunulacaktır.
- Kask gövdesi darbeye dayanıklı termoplastik malzemeden üretilecektir. Gövde malzemesi üretici teknik dokümanında açıkça belirtilecektir.
- Ürünün toplam ağırlığı, uzun süreli operasyonlarda kullanıcı konforunu destekleyecek seviyede olacak ve teknik dokümanda belirtilecektir.
- Kask, farklı kullanıcıların baş yapısına uygun ayarlanabilir baş çevresi sistemine ve kullanım sırasında ayarlanabilen güvenli bir ense mekanizmasına sahip olacaktır.
- İçlik sistemi tekstil esaslı olacak; darbe enerjisinin dağıtılmasını ve kaskın baş üzerinde dengeli durmasını destekleyecektir.
- İçlik veya süspansiyon yüksekliği kullanıcıya göre ayarlanabilir olacak; alın bölgesinde değiştirilebilir veya temizlenebilir ter bandı bulunacaktır.
- Kask, kurumun operasyon yöntemine uygun çene bağı bağlantı noktalarına sahip olacak ve kullanılacak çene bağı ürünle uyumlu olacaktır.
- Çene bağı kullanıcı tarafından eldivenle ayarlanabilecek ve kaskın çalışma sırasında başta sabit kalmasını destekleyecektir.
- Enkaz ve kapalı alan çalışmaları için kısa siperlik veya geniş görüş alanını destekleyen benzer bir tasarım tercih edilecektir.
- Kafa lambası kullanılması planlanıyorsa kask üzerinde lambanın veya elastik bandının kaymasını önleyecek bağlantı ya da sabitleme noktaları bulunacaktır.
- Kulaklık, yüz siperi, vizör veya iletişim ekipmanı kullanılacaksa kaskın ilgili aksesuarlarla fiziksel ve teknik uyumluluğu belgelendirilecektir.
- Elektrik riski bulunan operasyonlarda ürün EN 50365 kapsamında olacak; elektriksel sınıfı, kullanım sınırları ve ürün işaretleri açıkça belirtilecektir.
- Yanal sıkışma riski bulunan enkaz ve dar alan çalışmalarında yanal deformasyon performansı bulunan ürünler tercih edilecektir.
- Soğuk hava operasyonlarında ürünün düşük sıcaklık performansı risk değerlendirmesine uygun olacaktır.
- Ürün üzerinde üretici veya marka, model veya ürün kodu, ilgili standart, beden aralığı, üretim tarihi ya da izlenebilirlik bilgileri bulunacaktır.
- Kaskın gövdesinde çatlak, deformasyon, çapak, keskin kenar veya kullanıcının güvenliğini ve konforunu olumsuz etkileyen üretim kusuru bulunmayacaktır.
- Ürünler ayrı koruyucu ambalajda, kullanılmamış ve orijinal durumda teslim edilecektir.
- Kurum gerekli görürse teklif değerlendirmesinde veya teslimat kabulünde numune, katalog, belge ve aksesuar montaj kontrolü yapabilecektir.
Hangi Özellikler Zorunlu, Hangileri İhtiyaca Bağlı Olmalı?
Genel Olarak İstenebilecek Kriterler
- İlgili standarda uygunluk
- CE işareti ve uygunluk belgeleri
- Darbeye dayanıklı gövde
- Ayarlanabilir içlik sistemi
- Baş çevresi ayarı
- Uyumlu çene bağı bağlantısı
- Türkçe kullanım kılavuzu
- Ürün ve üretim izlenebilirliği
Risk Varsa İstenmesi Gereken Kriterler
- EN 50365 elektriksel yalıtım
- Yanal deformasyon performansı
- Çok düşük sıcaklık performansı
- Erimiş metal sıçraması performansı
- Kafa lambası bağlantısı
- Kamera veya haberleşme ekipmanı bağlantısı
- Kulaklık ve yüz siperi uyumu
- Kurumsal renk veya logo uygulaması
Teknik Şartnamede Kaçınılması Gereken Hatalar
- Risk analizi yapılmadan yalnızca internetten bulunan başka bir şartnamenin kopyalanması.
- Belirli bir ürünü işaret edecek gereksiz ölçü, renk, ağırlık veya tasarım şartları yazılması.
- Ürün gerçek ağırlığı 440 gram olmasına rağmen 350 gram gibi ürünü dışlayan yanlış bir sınır belirlenmesi.
- Elektriksel koruma gereken bir üründe havalandırma deliğinin zorunlu tutulması.
- EN 397, EN 50365, EN 12492 veya başka standartların kullanım alanları değerlendirilmeden birlikte yazılması.
- Yalnızca CE logosunun görülmesini yeterli kabul ederek sertifika ve uygunluk beyanının kontrol edilmemesi.
- Kaskla uyumlu olmayan çene bağı, kulaklık, vizör veya kafa lambasının ayrı ayrı satın alınması.
- “SDS belgesi” gibi baş koruyucu donanımların teknik uygunluğunu doğrudan göstermeyen belgelerin istenmesi.
- Muayene ve kabul aşamasında kontrol edilecek belgelerin, numunelerin ve ölçümlerin şartnamede belirtilmemesi.
ÖRNEK UYUMLU ÜRÜN
BBU Safety SP 9001 Teknik Özellikleri
BBU Safety SP 9001; arama kurtarma, ip erişim, yüksekte çalışma, kapalı alan ve elektriksel risk bulunan bazı endüstriyel operasyonlarda değerlendirilebilecek yerli üretim profesyonel bir baret modelidir.
| Ürün kodu |
SC 9001 |
| Gövde |
ABS |
| Ağırlık |
Yaklaşık 440 gram |
| Standartlar |
EN 397:2012+A1 ve EN 50365 Sınıf 0 |
| EN 397 ek özellikleri |
LD yanal deformasyon, 440 V AC, −30 °C ve MM erimiş metal sıçraması |
| Elektriksel kullanım |
1000 V AC veya 1500 V DC’ye kadar alçak gerilim tesisatlarına yakın kullanım |
| Gövde yapısı |
Havalandırmasız ve metal içermeyen yapı |
| Baş çevresi |
53–63 cm |
| İçlik |
Yükseklik ayarlı tekstil içlik ve vida çarklı ense ayarı |
| Çene bağı |
Dört noktadan çene bağı bağlantısına uygun |
| Aksesuar bağlantısı |
30 mm yan yuvalar ile ön ve arka kafa lambası bağlantıları |
Önemli standart notu SP 9001 dağcı tipi bir tasarıma sahip olsa da üreticinin güncel ürün bilgilerinde EN 12492 standardı belirtilmemektedir. Model, belgelerinde belirtilen EN 397 ve EN 50365 kapsamına göre değerlendirilmelidir.
Muayene ve Kabul Aşamasında Kontrol Edilecekler
- Teslim edilen ürünün teklif edilen marka, model ve ürün koduyla aynı olduğu kontrol edilmelidir.
- Ürün üzerindeki standart işaretleri, üretim veya izlenebilirlik bilgileri okunabilir olmalıdır.
- Sertifika, AB Uygunluk Beyanı ve kullanım kılavuzu ürün koduyla eşleşmelidir.
- Numune ürünün ağırlığı, baş çevresi ayarı ve içlik sistemi teknik dokümanla karşılaştırılmalıdır.
- Çene bağı, kafa lambası ve diğer aksesuarlar numune üzerinde fiziksel olarak denenmelidir.
- Vida çarkı ve diğer ayar mekanizmaları sıkışmadan çalışmalı ve kullanım sırasında gevşememelidir.
- Ürün gövdesinde çatlak, çizik, deformasyon, keskin kenar veya üretim kusuru bulunmamalıdır.
- Ambalaj, renk, adet ve varsa kurumsal baskı şartname ile eşleşmelidir.
Arama Kurtarma Kaskı Tek Başına Yeterli mi?
Hayır. Kask, arama kurtarma ekibinin kullandığı koruyucu sistemin yalnızca bir parçasıdır. Operasyonun niteliğine göre aşağıdaki ekipmanlar birlikte değerlendirilmelidir.
Arama Kurtarma Kaskı Alımlarında Propazar Desteği
Propazar; belediye, kamu kurumu, fabrika, enerji tesisi, maden, sivil savunma ve gönüllü arama kurtarma ekiplerinin ürün seçiminde stok, belge, aksesuar uyumluluğu ve kurumsal fiyat desteği sunar.
Teknik Belge Desteği Sertifika ve kullanım kılavuzu kontrolü
Numune Desteği Kurumsal alım öncesi model değerlendirmesi
Güçlü Stok Ekip ve proje alımlarına hızlı tedarik
Toptan Fiyat Kurum ve proje alımlarına özel teklif
Arama Kurtarma Kaskı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Arama kurtarma kaskı hangi standarda sahip olmalıdır?
Kullanılacak standart operasyonun türüne göre belirlenmelidir. Endüstriyel, elektrik, yüksekte çalışma, spor amaçlı dağcılık ve itfaiye kaskları farklı standart ve kullanım alanlarına sahip olabilir.
Arama kurtarma kaskında çene bağı gerekli mi?
Eğilme, tırmanma, yüksekte çalışma veya dar alanda hareket etme sırasında kaskın başta sabit kalması gerekiyorsa operasyona ve kask modeline uygun çene bağı kullanılmalıdır.
Arama kurtarma kaskı elektrik yalıtımlı olmalı mı?
Elektrik hatları, hasarlı tesisatlar, pano veya enerji kaynaklarına yakın çalışma ihtimali varsa EN 50365 kapsamındaki uygun elektriksel sınıf şartnameye eklenmelidir.
Şartnamede maksimum ağırlık yazılmalı mı?
Uzun süreli kullanım için makul bir ağırlık sınırı yazılabilir. Ancak ihtiyaçla ilişkisi olmayan çok dar bir ağırlık değeri rekabeti sınırlayabilir ve uygun koruma sağlayan ürünleri gereksiz yere dışlayabilir.
Havalandırmalı kask mı, havalandırmasız kask mı seçilmeli?
Havalandırmalı yapı sıcak ortamlarda konfor sağlayabilir. Elektriksel yalıtım, sıvı veya parçacık girişi gibi riskler varsa havalandırmasız yapı gerekebilir. Seçim risk analizine göre yapılmalıdır.
SP 9001 EN 12492 standardına sahip mi?
BBU’nun güncel ürün bilgilerinde SP 9001 için EN 12492 belirtilmemektedir. Ürün EN 397:2012+A1 ve EN 50365 Sınıf 0 kapsamında tanıtılmaktadır.
Teknik şartnamede marka yazılabilir mi?
Özellikle kamu alımlarında teknik kriterlerin rekabeti engellememesi ve belirli bir markayı tarif etmemesi gerekir. Kurumun tabi olduğu satın alma mevzuatı ve istisnalar ayrıca değerlendirilmelidir.
Arama kurtarma kaskları toptan alınabilir mi?
Evet. Propazar’dan belediye, fabrika, kamu kurumu, arama kurtarma derneği, enerji tesisi ve proje ekipleri için toptan ürün ve fiyat teklifi alınabilir.
İlgili Teknik Rehber ve Ürünler
Arama Kurtarma Ekibiniz İçin Doğru Kaskı Belirleyin
Kurumsal ve toptan alımlarda teknik belge, standart, aksesuar uyumu, numune, stok kontrolü ve fiyat teklifi desteği alın.
BBU SP 9001 Ürününü İncele
TR − TL
English
