AXB Filtre Nedir? Hangi Organik ve İnorganik Gazlardan Korur?

AXB filtre, iki ayrı gaz filtresi görevini tek sistemde birleştirir. AX bölümü çok uçucu belirli organik gaz ve buharları, B bölümü ise üreticinin kapsamındaki belirli inorganik gaz ve buharları hedefler.

Bu filtre yalnızca ortamda gerçekten hem AX hem de B sınıfı kirleticiler bulunuyorsa değerlendirilmelidir. Daha fazla harf içermesi, AXB filtrenin bütün kimyasallarda daha güçlü veya daha güvenli olduğu anlamına gelmez.

Doğru seçim için kimyasalın ticari adı yerine tam kimyasal adı, CAS numarası, kaynama noktası, ortam konsantrasyonu, fiziksel hâli, Güvenlik Bilgi Formu ve filtre üreticisinin kimyasal seçim tablosu birlikte incelenmelidir.

AXB Ne Anlama Gelir?

AXB işaretlemesindeki harflerin görevleri birbirinden farklıdır:

AXB Filtre Hangi Gazlardan Korur?

AXB filtre yalnızca iki koşul aynı anda karşılanıyorsa değerlendirilir:

1. Organik bileşik AX sınıfında olmalı ve filtre üreticisi tarafından onaylanmalıdır.
2. İnorganik gaz B sınıfında olmalı ve aynı filtre modelinin kapsamında bulunmalıdır.

B sınıfı filtreler üretici tablosuna göre klor, hidrojen sülfür veya hidrojen siyanür gibi bazı inorganik gazlarda değerlendirilebilir. Ancak bu örnekler bütün AXB filtrelerin her konsantrasyonda bu kimyasallar için uygun olduğu anlamına gelmez.

B Filtre Bütün İnorganik Gazlardan Korur mu?

Hayır. B sınıfı geniş bir inorganik gaz grubunu ifade etse de bütün inorganik gaz ve buharların aynı filtreyle kontrol edilebileceği anlamına gelmez.

Filtre seçiminde:

• Kimyasalın B sınıfında olup olmadığı,
• Filtrenin söz konusu kimyasal için üretici onayı,
• B1, B2 veya B3 kapasite sınıfı,
• Ortam konsantrasyonu,
• Maruziyet süresi,
• Kimyasalın uyarı özellikleri,
• Başka gazlarla karışım hâlinde bulunması,
• Yarım veya tam yüz maskenin sağladığı toplam koruma seviyesi değerlendirilmelidir.

Karbon monoksit, cıva buharı ve azot oksitleri gibi maddeler B filtresinin genel kapsamı dışında özel filtre kodlarına sahiptir.

B filtre seçim rehberini inceleyin.

AXB Filtre Partikülden Korur mu?

Standart AXB filtre partikül filtresi değildir. Ürün kodunda yalnızca AXB bulunuyorsa toz, duman, lif, sis veya aerosol için koruma varsayılmamalıdır.

Partikül de bulunuyorsa ürün üzerinde aşağıdakilerden biri aranmalıdır:

• AXB-P2,
• AXB-P3,
• Üreticinin onayladığı ayrı P2 veya P3 ön filtre,
• Uyumlu filtre tutucu ve adaptör,
• Gaz ve partikül için onaylı başka bir kombine sistem.

Gaz ve partikül filtrelerinin görevleri farklıdır. AX ve B bölümleri gaz moleküllerini, P bölümü ise havada taşınan katı ve sıvı parçacıkları hedefler.

P3 partikül filtresi rehberini inceleyin.

AXB Filtre ile AX Filtre Arasındaki Fark

AX filtre kullanım sınırlarını inceleyin.

AXB Filtre ile AXP3 Arasındaki Fark

AXB ile AXP3 aynı filtre değildir:

• AXB: Uygun AX sınıfı organik gaz-buhar ve B sınıfı inorganik gaz,
• AXP3: Uygun AX sınıfı organik gaz-buhar ve P3 sınıfı partiküldür.

Ortamda AX sınıfı buharla birlikte inorganik gaz bulunuyorsa AXB; AX sınıfı buharla birlikte partikül bulunuyorsa AXP3 gündeme gelir.

Ortamda AX, B ve partikül riskleri aynı anda bulunuyorsa kullanılan filtre modelinin bu üç riski de kapsayan açık bir ürün kodu ve üretici onayı bulunmalıdır. AXB veya AXP3 kodlarından biri tek başına üç riski birden göstermez.

AXP3 filtre rehberini inceleyin.

AXB Filtre ile A2B2 Filtre Arasındaki Fark

AXB ve A2B2 filtrelerin her ikisinde B sınıfı inorganik gaz koruması bulunabilir. Temel fark organik buhar bölümüdür.

A2B2 veya A2B2P3 üzerindeki A kodu, AX sınıfı düşük kaynama noktalı maddeleri otomatik olarak kapsamaz.

AXB Filtre ile ABEK Filtre Aynı mı?

Hayır. ABEK filtre uygun A, B, E ve K gaz gruplarını birleştirir. AXB ise AX ve B gruplarını hedefler.

• A: Kaynama noktası 65°C’nin üzerindeki uygun organik gaz ve buharlar,
• AX: Kaynama noktası 65°C ve altındaki, üreticinin onayladığı özel organik gaz ve buharlar,
• B: Uygun belirli inorganik gaz ve buharlar,
• E: Sülfür dioksit ve hidrojen klorür gibi uygun belirli gazlar,
• K: Amonyak ve uygun organik amonyak türevleridir.

ABEK filtresinde daha fazla harf bulunması AX sınıfını otomatik olarak kapsadığı anlamına gelmez. Kimyasal AX filtresi gerektiriyorsa ürünün üzerinde veya teknik belgesinde AX uygunluğu ayrıca bulunmalıdır.

ABEK filtre kullanım rehberini inceleyin.

AXB Filtre Karbon Monoksitten Korur mu?

Hayır. Karbon monoksit B sınıfı genel inorganik gaz filtresiyle kontrol edilen bir madde değildir. Karbon monoksit için özel CO işaretli filtre veya çalışma ortamına göre dışarıdan temiz hava sağlayan solunum sistemi gerekir.

Karbon monoksit:

• Renksizdir.
• Kokusuna güvenilerek fark edilemez.
• Yanma süreçlerinde oluşabilir.
• Kapalı alanlarda hızla birikebilir.
• AXB veya ABEK filtresiyle otomatik olarak kontrol edilmez.
• Gaz ölçümü ve özel acil durum prosedürü gerektirebilir.

Karbon monoksit için maske ve filtre rehberini inceleyin.

AXB Filtre Hangi İşlerde Değerlendirilebilir?

AXB filtre yaygın genel amaçlı boya veya temizlik filtresi değil, AX ve B sınıfı risklerin birlikte bulunduğu özel kimyasal proses filtresidir.

AXB Filtre Seçimi Nasıl Yapılır?

1. Kimyasalları belirleyin: Ortamda bulunan bütün gaz ve buharların tam adını ve CAS numarasını çıkarın.
2. Kaynama noktasını kontrol edin: Organik maddenin gerçekten AX grubunda olup olmadığını doğrulayın.
3. İnorganik gazı sınıflandırın: Maddenin B, E, K, CO, Hg, NO veya başka özel sınıfa girip girmediğini kontrol edin.
4. Fiziksel hâli belirleyin: Gaz-buhara ek olarak toz, sis veya aerosol bulunup bulunmadığını değerlendirin.
5. Konsantrasyonu ölçün: Ortam ve gerektiğinde kişisel maruziyet ölçümlerini kullanın.
6. Üretici tablosuna bakın: Her kimyasalın aynı AXB filtre modeli için onaylı olduğunu doğrulayın.
7. Maske tipini seçin: Yarım veya tam yüz maskenin gerekli koruma seviyesini karşılayıp karşılamadığını değerlendirin.
8. Değiştirme süresini belirleyin: AX ve B bölümleri için en kısa kullanım sınırını esas alın.
9. Yüz uyumunu doğrulayın: Kullanıcıya uygun marka, model ve beden için yüz uyum testi yapın.

Güvenlik Bilgi Formunda Hangi Bilgiler Kontrol Edilir?

• Bölüm 2: Zararlılık sınıflandırması ve temel tehlikeler,
• Bölüm 3: Kimyasal adları, CAS numaraları ve karışım oranları,
• Bölüm 8: Maruziyet sınırları, havalandırma ve kişisel koruyucular,
• Bölüm 9: Kaynama noktası, buhar basıncı ve fiziksel hâl,
• Bölüm 10: Reaktivite ve tehlikeli bozunma ürünleri,
• Bölüm 11: Solunum, göz, cilt ve sistemik sağlık etkileri.

Güvenlik Bilgi Formunda yalnızca “uygun gaz maskesi kullanın” yazması AXB seçimi için yeterli değildir. Filtre kodu, ortam konsantrasyonu ve kullanım süresi ayrıca belirlenmelidir.

AXB Filtrenin Kullanım Süresi Ne Kadardır?

AXB filtre için bütün kimyasallarda geçerli sabit bir saat veya gün sayısı yoktur.

Filtrenin hizmet ömrünü etkileyen başlıca faktörler:

• AX ve B sınıfındaki kimyasalların tam türleri,
• Her kirleticinin ortam konsantrasyonu,
• Kimyasalların birlikte veya ayrı bulunması,
• B filtresinin kapasite sınıfı,
• Ortam sıcaklığı ve bağıl nem,
• Çalışanın solunum hızı ve fiziksel eforu,
• Günlük kullanım süresi,
• Havalandırma ve lokal emişin etkinliği,
• Filtrenin modeli ve aktif karbon yapısı,
• Üreticinin AX için belirlediği azami kullanım süresidir.

AXB filtrenin AX bölümü nedeniyle yeniden kullanım ve süre yönetimi özellikle dikkatli yapılmalıdır. Üreticinin AX için verdiği tek kullanım, tek vardiya veya dakika sınırı; B bölümünün teorik olarak daha uzun sürebilecek kapasitesinden önce dolabilir.

AXB Filtre Ertesi Vardiyada Kullanılır mı?

AX sınıfı içeren filtreler genel tekrar kullanılabilir gaz filtresi gibi değerlendirilmemelidir. Üretici açıkça farklı bir kullanım belirtmedikçe AX bileşeni için tek kullanım veya en fazla tek vardiya sınırı esas alınmalıdır.

Tek vardiya sınırı:

• Filtrenin mutlaka sekiz saat dayanacağı anlamına gelmez.
• Azami dakika sınırını ortadan kaldırmaz.
• Filtrenin ertesi gün tekrar kullanılabileceğini göstermez.
• Farklı kimyasala geçişe izin vermez.
• Filtreyi hava geçirmez kapta saklamak yeniden kullanım hakkı oluşturmaz.

Filtre Değişimi Kokuya Göre Yapılır mı?

Hayır. Koku veya tat normal filtre değiştirme yöntemi olarak kullanılmamalıdır.

Bunun nedenleri şunlardır:

• Bazı gazların yeterli uyarı kokusu bulunmayabilir.
• Koku eşiği güvenli maruziyet sınırından yüksek olabilir.
• Çalışan zamanla kokuya alışabilir.
• Bir kimyasalın kokusu diğerini maskeleyebilir.
• Maske kenarındaki kaçak filtre doygunluğu sanılabilir.
• AX bölümünde kimyasal göçü ve desorpsiyon görülebilir.
• Karbon monoksit gibi bazı gazlar kokuyla fark edilemez.

Filtre değişimi üretici teknik verileri, hizmet ömrü hesabı ve yazılı değiştirme programıyla yönetilmelidir.

Maske İçinde Koku veya Tahriş Hissedilirse

1. Çalışma derhâl durdurulmalıdır.
2. Çalışan güvenli ve temiz havaya çıkmalıdır.
3. Maske kirli alanın içinde çıkarılmamalıdır.
4. Filtrenin bütün kimyasallar için doğru seçildiği kontrol edilmelidir.
5. AX için belirlenen azami kullanım süresi incelenmelidir.
6. Maske ile yüz arasında hava kaçağı olup olmadığı kontrol edilmelidir.
7. Filtre bağlantıları, valfler ve yüz contası incelenmelidir.
8. Ortam yoğunluğunun filtre sınırını aşmış olabileceği değerlendirilmelidir.
9. Sorun belirlenmeden aynı maske ve filtreyle çalışma sürdürülmemelidir.

Yarım Yüz Maske mi Tam Yüz Maske mi?

Filtrenin tam yüz maskeyle kullanılması kimyasal kapsamını değiştirmez. AXB filtre tam yüz maskeye takıldığında E, K, CO, Hg, NO veya P3 koruması kazanmaz.

AXB Filtre Her Maskeye Uyar mı?

Hayır. Filtre ve maske gövdesinin teknik olarak onaylı bir sistem oluşturması gerekir.

• Filtrenin marka ve model kodu,
• Maske gövdesinin marka ve serisi,
• Rd40, bayonet veya özel bağlantı tipi,
• Tek veya çift filtreli yapı,
• Yarım ya da tam yüz kullanım onayı,
• Filtrenin ağırlığı ve sistem dengesi,
• Adaptör veya filtre tutucu gereksinimi,
• Filtrenin son kullanma tarihi,
• Üreticinin onayladığı tam kombinasyon kontrol edilmelidir.

Çift Filtreli Maskede AXB Filtreler Nasıl Değiştirilir?

Çift filtreli maske sistemlerinde iki filtre aynı anda değiştirilmelidir.

Sağ ve sol filtrenin:

• Aynı marka ve modelde,
• Aynı filtre sınıfında,
• Aynı anda ambalajından çıkarılmış,
• Aynı kimyasallara maruz kalmış,
• Aynı kullanım süresine sahip olması gerekir.

Yalnızca bir filtrenin değiştirilmesi farklı solunum direnci, dengesiz hizmet ömrü ve yanlış kayıt oluşmasına neden olabilir.

AXB Filtre Oksijen Sağlar mı?

Hayır. AXB filtre ortam havasındaki uygun gaz ve buharları filtreler; kullanıcıya oksijen üretmez.

Aşağıdaki ortamlarda filtreli AXB sistemi kullanılmamalıdır:

• Oksijen seviyesinin yetersiz olduğu alanlar,
• Kirleticinin türünün bilinmediği atmosferler,
• Gaz konsantrasyonunun ölçülmediği ortamlar,
• Ani kaçak veya acil kimyasal müdahale alanları,
• Yaşam veya sağlık için derhâl tehlikeli atmosferler,
• Havalandırması yetersiz tank, kuyu, kanal, silo ve kapalı depolar,
• Filtrenin azami konsantrasyon veya kullanım sınırının aşıldığı prosesler.

AXB Filtre Nasıl Saklanır?

• Kullanılmamış filtre orijinal kapalı ambalajında tutulmalıdır.
• Ambalaj kullanımdan hemen önce açılmalıdır.
• Son kullanma tarihi kontrol edilmelidir.
• Filtre aşırı sıcaklık ve nemden korunmalıdır.
• Doğrudan güneş altında bırakılmamalıdır.
• Kimyasal dolabı veya proses alanında açıkta tutulmamalıdır.
• Ambalajı veya filtre gövdesi zarar görmüş ürün kullanılmamalıdır.
• Ambalaj açılma ve kullanım başlangıç zamanı kaydedilmelidir.
• AX kullanım sınırı dolan filtre yeniden saklanarak kullanılmamalıdır.

AXB Filtre Yıkanır mı?

Hayır. AXB gaz filtresi yıkanmamalı, suya batırılmamalı, açılmamalı veya basınçlı havayla temizlenmemelidir.

Aşağıdaki işlemler filtreyi kullanılamaz hâle getirebilir:

• Su ve deterjanla yıkamak,
• Dezenfektan veya temizleyici püskürtmek,
• Basınçlı hava tutmak,
• Filtreyi sallamak, vurmak veya fırçalamak,
• Filtre kasasını açmak,
• Aktif karbonu değiştirmeye çalışmak,
• Isıtıcı, fırın veya saç kurutma makinesiyle kurutmak.

Tekrar kullanılabilir maske gövdesi, filtre çıkarıldıktan sonra üreticinin izin verdiği yöntemle temizlenebilir.

Yüz Uyum Testi ve Sakal Neden Önemlidir?

Kimyasallar için doğru AXB filtre seçilmiş olsa bile maske kullanıcının yüzüne sızdırmaz oturmuyorsa gaz ve buharlar maske kenarından içeri girebilir.

• Kullanıcıya uygun maske marka, model ve bedeni seçilmelidir.
• Sıkı oturan yarım ve tam yüz maskelerde yüz uyum testi yapılmalıdır.
• Her kullanımdan önce sızdırmazlık kontrolü gerçekleştirilmelidir.
• Sakal ve kirli sakal yüz contası altında bulunmamalıdır.
• Saç, gözlük sapı veya tulum kapüşonu contanın altına girmemelidir.
• Baş bantları ve valfler hasarsız olmalıdır.
• Maske modeli veya bedeni değişirse uyum yeniden değerlendirilmelidir.

AXB Filtre Kullanırken Yapılan Hatalar

• AXB filtreyi bütün kimyasallar için genel amaçlı filtre olarak kullanmak,
• AX ile A sınıfını aynı kabul etmek,
• Yalnızca düşük kaynama noktasına bakarak AX seçmek,
• B filtrenin bütün inorganik gazlardan koruduğunu düşünmek,
• Karbon monoksiti B sınıfına dâhil etmek,
• AXB filtrenin asit gazı ve amonyaktan otomatik koruduğunu varsaymak,
• AXB filtrenin partikülden koruduğunu düşünmek,
• Toz veya aerosol bulunan işte P3 gereksinimini değerlendirmemek,
• A2B2 ile AXB filtrenin aynı olduğunu düşünmek,
• ABEK filtresinin AX sınıfını otomatik kapsadığını varsaymak,
• Kimyasal karışımında yalnızca tek bileşeni değerlendirmek,
• Üretici kimyasal tablosunu kontrol etmemek,
• Tek vardiyayı sekiz saat kesin kullanım olarak yorumlamak,
• AX bölümünün azami kullanım süresini aşmak,
• AX içeren filtreyi ertesi vardiyada yeniden kullanmak,
• Filtre değişimini yalnızca kokuya göre yapmak,
• Her AXB filtrenin her maskeye uyduğunu düşünmek,
• Farklı marka maske ve filtreleri teknik onay olmadan birleştirmek,
• Çift filtreli sistemde yalnızca bir filtreyi değiştirmek,
• Filtreyi yıkamak veya basınçlı havayla temizlemek,
• Yüz uyum testi yaptırmamak,
• Sakallı yüzle sıkı oturan maske kullanmak,
• Oksijen yetersiz veya yoğunluğu bilinmeyen ortamda filtreli maskeye güvenmek.

Sık Sorulan Sorular

AXB filtre nedir?

AXB, üreticinin onayladığı belirli AX sınıfı organik gaz-buharlarla B sınıfı inorganik gazları birlikte hedefleyen özel kombine gaz filtresidir.

AXB filtre hangi gazlardan korur?

Filtre modelinin teknik tablosunda yer alan belirli düşük kaynama noktalı organik gaz-buharlar ve belirli B sınıfı inorganik gazlarda kullanılabilir.

AXB filtre bütün solventlerden korur mu?

Hayır. Normal A sınıfı solventlerle AX sınıfı çok uçucu organik bileşikler birbirinden ayrılmalıdır.

AXB filtre klordan korur mu?

Klor bazı üretici tablolarında B sınıfı kapsamında bulunabilir. Ancak filtre modeli, klor konsantrasyonu ve kullanım süresi üretici belgesinden doğrulanmalıdır.

AXB filtre hidrojen sülfürden korur mu?

Bazı B sınıfı filtreler hidrojen sülfür için onaylanabilir. Kesin uygunluk kullanılan AXB filtrenin kimyasal tablosundan kontrol edilmelidir.

AXB filtre karbon monoksitten korur mu?

Hayır. Karbon monoksit için özel CO filtresi veya çalışma koşullarına göre hava sağlayan solunum sistemi gerekir.

AXB filtre amonyaktan korur mu?

AXB kodunda K sınıfı bulunmaz. Amonyak için K veya uygun kombine filtre gerekir.

AXB filtre asit gazından korur mu?

AXB kodunda E bulunmuyorsa sülfür dioksit veya hidrojen klorür gibi E sınıfı gazlara karşı koruma varsayılmamalıdır.

AXB filtre partikülden korur mu?

Yalnızca ürün kodunda ayrıca P2 veya P3 varsa partikül koruması bulunur. Standart AXB kodu tek başına partikül sınıfı değildir.

AXB ile AXP3 aynı mı?

Hayır. AXB; AX organik buhar ve B inorganik gazı, AXP3 ise AX organik buhar ve P3 partikülü hedefler.

AXB ile A2B2 aynı mı?

Hayır. AXB düşük kaynama noktalı özel organik buharları; A2B2 ise kaynama noktası 65°C’nin üzerindeki A sınıfı organik buharları ve B2 inorganik gazları hedefler.

ABEK filtre AXB yerine kullanılır mı?

Otomatik olarak kullanılmaz. ABEK filtresindeki A sınıfı AX sınıfını kapsamayabilir. AX uygunluğu ayrıca doğrulanmalıdır.

AXB filtrenin kullanım süresi kaç saattir?

Sabit bir saat yoktur. AX ve B kimyasallarının türü, konsantrasyonu, sıcaklık, nem, solunum hızı ve üretici sınırları dikkate alınmalıdır.

AXB filtre ertesi gün kullanılır mı?

AX sınıfı nedeniyle üretici açıkça izin vermedikçe sonraki vardiyada yeniden kullanılmamalıdır. Tek vardiya sınırı sekiz saat kesin kullanım anlamına gelmez.

AXB filtre her maskeye uyar mı?

Hayır. Filtre ve maske gövdesinin marka, seri, bağlantı sistemi ve kullanım onayı uyumlu olmalıdır.

AXB filtre yıkanır mı?

Hayır. AXB filtre yıkanmamalı, suya batırılmamalı, açılmamalı veya basınçlı havayla temizlenmemelidir.

AXB filtre kapalı alanda kullanılır mı?

Oksijen seviyesi ve kimyasal konsantrasyonları ölçülmeden kullanılmamalıdır. Bilinmeyen veya oksijen yetersiz atmosferlerde hava sağlayan sistem gerekir.

AXB filtre sakalla kullanılır mı?

Sakal ve kirli sakal sıkı oturan maskenin yüz çevresindeki sızdırmazlığını bozabilir. Doğru AXB filtre bu hava kaçağını telafi etmez.

Sonuç: AXB Yalnızca AX ve B Riskleri Birlikteyse Seçilir

AXB filtre, kaynama noktası 65°C ve altında olan uygun belirli organik gaz-buharlarla B sınıfındaki uygun inorganik gazların birlikte bulunduğu özel proseslerde değerlendirilir.

AXB filtresi partikül, amonyak, E sınıfı gazlar, cıva, azot oksitleri ve karbon monoksit için evrensel çözüm değildir. Ürün kodunda bulunmayan koruma sınıfları varsayılmamalıdır.

Kesin seçim; kimyasal adları, CAS numaraları, kaynama noktaları, ortam ölçümleri, oksijen seviyesi, filtre üreticisinin kimyasal tablosu, azami kullanım süresi, maske uyumluluğu ve yüz uyumuna göre yapılmalıdır.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Filtre seçimi; kimyasalların tam adı ve CAS numarası, Güvenlik Bilgi Formları, kaynama noktaları, ortam ve kişisel maruziyet ölçümleri, oksijen seviyesi, filtre üreticisinin kimyasal ve uyumluluk tabloları, azami kullanım süreleri ve yetkili iş güvenliği uzmanının değerlendirmesine göre yapılmalıdır.